AGS Eğitim Bilimleri ve Türk Millî Eğitim Sistemi
AGS Program Okuryazarlığı Soruları — Çözümlü
20 soru, her birinin doğru cevabı ve açıklaması ile. Önce kendin çöz, sonra çözümü aç.
Program Okuryazarlığı Çözümlü Sorular
- 1
Millî Eğitim Bakanlığı Akademi Giriş Sınavı konu dağılımlarında 'Program Okuryazarlığı' başlığı altında öğretmenlerin program geliştirme süreçlerindeki rolleri de vurgulanmaktadır. Buna göre, öğretmenlerin program geliştirme süreçindeki rolü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Öğretmenler sadece programın uygulanma aşamasında görev alırlar.
- B) Öğretmenler, programın değerlendirilmesi ve iyileştirilmesi süreçlerine katkı sağlamalıdır.
- C) Program geliştirme sadece uzmanların işidir, öğretmenlerin görüşü alınmaz.
- D) Öğretmenler programın felsefi temellerini belirlemekle yükümlüdür.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Program okuryazarlığı kapsamında öğretmenler, programın uygulanmasının yanı sıra değerlendirme ve iyileştirme süreçlerinde de geri bildirim sağlayarak aktif rol almalıdır. Programın felsefi temellerini belirlemek uzmanların işidir ancak öğretmenler sürece katkı sağlar.
- 2
Bir eğitim programının dört temel ögesi aşağıdakilerden hangisinde birlikte ve doğru verilmiştir?
- A) Hedef, içerik, eğitim durumları, değerlendirme
- B) Öğretmen, öğrenci, veli, okul
- C) Bilgi, beceri, tutum, değer
- D) Giriş, gelişme, sonuç, özet
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Eğitim programı; hedef/kazanım (niçin), içerik (ne), eğitim durumları/öğrenme-öğretme süreci (nasıl) ve sınama durumları/değerlendirme (ne kadar) ögelerinden oluşur ve bu ögeler birbiriyle döngüsel ilişkilidir.
- 3
Öğretmenlerin sürece etkin katılımını esas alan, ihtiyaçların belirlenmesiyle başlayan ve tümevarımcı (yedi aşamalı) program geliştirme modeli aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Taba modeli
- B) Tyler modeli
- C) CIPP modeli
- D) Scriven modeli
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Taba modeli; öğretmen katılımını öne çıkaran, ihtiyaç belirlemeyle başlayan tümevarımcı yaklaşımdır ve yedi aşamadan oluşur. Tyler modeli ise tümdengelimcidir.
- 4
Bloom taksonomisinde bilgi, kavrama, uygulama, analiz, sentez ve değerlendirme basamaklarından oluşan hedef alanı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bilişsel alan
- B) Duyuşsal alan
- C) Devinişsel (psikomotor) alan
- D) Sezgisel alan
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Bilişsel alan; zihinsel öğrenmelerin yer aldığı, bilgi-kavrama-uygulama-analiz-sentez-değerlendirme basamaklarından oluşan hedef alanıdır.
- 5
Okullarda uygulanması resmen planlanan, Millî Eğitim Bakanlığınca onaylanmış, yazılı ve açık olan program türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Resmî (yazılı) program
- B) Örtük (gizli) program
- C) İhmal edilen program
- D) Ekstra program
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Resmî (yazılı) program; okullarda uygulanması planlanan, yetkili makamlarca onaylanmış yazılı programdır. Örtük program ise yazılı olmayan, okul kültürüyle kazandırılan davranışları içerir.
- 6
Stufflebeam tarafından geliştirilen; programı bağlam (context), girdi (input), süreç (process) ve ürün (product) boyutlarıyla değerlendiren program değerlendirme modeli aşağıdakilerden hangisidir?
- A) CIPP modeli (Stufflebeam)
- B) Tyler modeli
- C) Taba modeli
- D) Bloom taksonomisi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
CIPP modeli (Stufflebeam); programı Bağlam-Girdi-Süreç-Ürün boyutlarıyla bütüncül biçimde değerlendiren bir program değerlendirme modelidir.
- 7
Bir öğretmen, uyguladığı eğitim programının hedeflerine ne derece ulaştığını belirlemek için öğrenci ürün dosyalarını incelemekte ve süreç değerlendirme formları doldurmaktadır. Bu öğretmenin gerçekleştirdiği etkinlik, program okuryazarlığının hangi boyutuyla en yakından ilişkilidir?
- A) Programın Felsefi Temelleri
- B) Programın Planlanması
- C) Programın Değerlendirilmesi
- D) Programın Hazırlanması
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Öğretmenin program hedeflerine ulaşma düzeyini kontrol etmesi ve veri toplaması, program değerlendirme sürecinin bir parçasıdır. Program okuryazarlığı, öğretmenin bu değerlendirme süreçlerini anlayıp uygulayabilmesini gerektirir.
- 8
Bir hedefin, öğretmenin yapacağı işi değil; öğrencinin kazanacağı ve gösterebileceği davranışı ifade etmesi gerektiğini belirten hedef yazma ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Öğrenci davranışına dönüklük
- B) Öğretmen etkinliğine dönüklük
- C) Konu merkezlilik
- D) Ölçülemezlik
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Davranışa (öğrenciye) dönüklük ilkesi; hedefin, öğretmenin öğretmesini değil öğrencinin elde edeceği davranışı ifade etmesi gerektiğini belirtir.
- 9
Eğitim programlarında, öğrencilerin öğrenme süreci sonunda kazanması beklenen bilgi, beceri ve tutumları ifade eden öge aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kazanım
- B) İçerik
- C) Yöntem
- D) Araç-gereç
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Öğrencilere kazandırılması hedeflenen bilgi, beceri ve tutumları ifade eden öge kazanım (hedef davranış)dır.
- 10
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında program okuryazarlığı, ezberci yaklaşımlardan uzaklaşarak öğrencilerin yetkinliklerini geliştirmeyi hedeflemektedir. Bu bağlamda, program okuryazarlığına sahip bir öğretmenin ders planlamasında öncelik vermesi gereken unsur aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Konu anlatımının kapsamını mümkün olduğunca geniş tutmak
- B) Öğrencilerin bilgiyi günlük hayatla ilişkilendirebilmesine olanak sağlamak
- C) Sınav başarısını artırmaya yönelik test tekniklerine ağırlık vermek
- D) Ders kitapındaki sıralamaya harfiyen uymak
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Yeni eğitim modelleri ve program okuryazarlığı, bilginin anlamlı öğrenilmesi ve günlük hayatla ilişkilendirilmesi (yetkinlik odaklılık) üzerine kuruludur. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.
- 11
Öğrencinin bir nesneye, olaya ya da konuya karşı ilgi, tutum, değer ve duygularını içeren; alma, tepkide bulunma, değer verme, örgütleme ve kişilik hâline getirme basamaklarından oluşan, en zor ölçülen hedef alanı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Duyuşsal alan
- B) Bilişsel alan
- C) Devinişsel alan
- D) Bedensel alan
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Duyuşsal alan; ilgi, tutum, değer ve duyguları kapsar (alma, tepkide bulunma, değer verme, örgütleme, kişilik hâline getirme). Soyut nitelikte olduğu için en zor ölçülen alandır.
- 12
Bilginin mantıksal sırasına göre konuların ardışık biçimde düzenlendiği; içerik ve öğretmen merkezli, en geleneksel program tasarımı yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Konu merkezli tasarım
- B) Öğrenen merkezli tasarım
- C) Sorun merkezli tasarım
- D) Yaşam merkezli tasarım
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Konu (disiplin) merkezli tasarım, değişmeyen bilgiyi esas alır; içerik ögesi öne çıkar, öğretmen merkezlidir ve dayanağını daimicilik-esasicilik oluşturur. En eski ve yaygın tasarımdır.
- 13
Eğitim programının 'Hedeflere ne kadar ulaşıldı?' sorusuna yanıt arayan ögesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Değerlendirme (sınama durumları)
- B) Hedef
- C) İçerik
- D) Eğitim durumları
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Hedeflere ulaşma düzeyini belirleyen öge sınama durumları (ölçme ve değerlendirme)dir. Bu öge, programın diğer ögelerine geri bildirim sağlar.
- 14
2026 Akademi Giriş Sınavı (AGS) Eğitim Bilimleri kapsamında yer alan 'Program Okuryazarlığı' kavramı, öğretmen adaylarının eğitim programlarını yalnızca uygulama aracı olarak görmesini değil, programın felsefesini, yapısını ve işleyişini bütüncül olarak anlamasını ifade eder. Buna göre, program okuryazarlığı yüksek bir öğretmenden beklenen temel davranış aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Programda yer alan kazanımları değiştirmeden birebir uygulamak
- B) Programın amaçlarını içselleştirerek sınıf koşullarına göre uyarlamak
- C) Program değerlendirme süreçlerini tamamen ölçme uzmanlarına bırakmak
- D) Ders kitaplarını programın tek kaynağı olarak kabul etmek
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Program okuryazarlığı, öğretmenin programı pasif bir uygulayıcı olarak değil, programın amaçlarını anlayıp sınıf koşullarına göre uyarlayabilen aktif bir geliştirici olarak görmesini gerektirir. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.
- 15
Eğitim programları; yazılı program, uygulanan program ve örtük program olarak üç düzeyde incelenmektedir. Bir öğretmenin ders işleyiş sırasında öğrencilere kazandırmayı planladığı değerler dışında, okul kültürü ve öğretmen tutumları nedeniyle öğrencilerin farkında olmadan edindiği davranışlar hangi program türüne örnek gösterilir?
- A) Yazılı Program
- B) Örtük Program
- C) Uygulanan Program
- D) İhmal Edilen Program
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Örtük (gizli) program, eğitim ortamında planlanmayan ancak okul kültürü, fiziksel koşullar veya öğretmen davranışları yoluyla öğrencilere kazandırılan öğrenmelerdir. Soruda tanımlanan durum örtük programı ifade eder.
- 16
Bruner'in önerdiği; bir konunun her sınıf düzeyinde giderek derinleşip genişleyerek tekrar ele alındığı içerik düzenleme yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Doğrusal programlama
- B) Sarmal programlama
- C) Modüler programlama
- D) Piramitsel programlama
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Sarmal programlama yaklaşımında içerik doğrusal değildir; konular gerektikçe derinleşerek tekrar edilir. Bruner tarafından önerilmiştir; özellikle dil öğretiminde kullanılır.
- 17
Hedeflerin belirlenmesiyle başlayan, 'araç-amaç' modeli olarak da bilinen ve dört temel soru üzerine kurulu tümdengelimci program geliştirme modeli aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Tyler modeli
- B) Taba modeli
- C) Stufflebeam modeli
- D) Stake modeli
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Tyler modeli; hedeflerin belirlenmesiyle başlayan, tümdengelimci 'araç-amaç' modelidir ve dört temel soru (hangi amaçlar, hangi yaşantılar, nasıl örgütlenir, nasıl değerlendirilir) üzerine kuruludur.
- 18
Zihin-kas koordinasyonu gerektiren beceri ve hareketlerin (örneğin araba kullanma, dantel yapma) yer aldığı hedef alanı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Devinişsel (psikomotor) alan
- B) Bilişsel alan
- C) Duyuşsal alan
- D) Sosyal alan
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Devinişsel (psikomotor) alan; zihin-kas koordinasyonu gerektiren becerileri kapsar (algılama, kurulma, kılavuz denetiminde yapma, mekanikleşme, beceri hâline getirme, duruma uydurma, yaratma).
- 19
Eğitim programının 'Niçin öğretelim?' sorusuna yanıt veren ögesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Hedef (kazanım)
- B) İçerik
- C) Eğitim durumları
- D) Değerlendirme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
'Niçin?' sorusu programın hedef (amaç/kazanım) ögesiyle yanıtlanır. 'Ne?' içeriği, 'Nasıl?' eğitim durumlarını, 'Ne kadar?' ise değerlendirmeyi ifade eder.
- 20
Öğretilmesi gerektiği hâlde çeşitli nedenlerle göz ardı edilen, atlanan veya öğretilmeyen konuları ifade eden program türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İhmal edilen (sıfır) program
- B) Resmî program
- C) Uygulanan program
- D) Ekstra program
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
İhmal edilen (sıfır) program; öğretilmesi gereken ancak çeşitli nedenlerle atlanan, göz ardı edilen konuları ifade eder.
Eğitim Bilimleri ve Türk Millî Eğitim Sistemi Diğer Konular
Bu sayfadaki sorular AGS konu dağılımına göre yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış özgün çalışma sorularıdır; ÖSYM'nin çıkmış soruları değildir. Resmî sınav kapsamı ve takvimi için ÖSYM ve MEB duyurularını esas alın.