AGS Eğitim Bilimleri ve Türk Millî Eğitim Sistemi
AGS Eğitimin Tarihî ve Felsefi Temelleri Soruları — Çözümlü
20 soru, her birinin doğru cevabı ve açıklaması ile. Önce kendin çöz, sonra çözümü aç.
Eğitimin Tarihî ve Felsefi Temelleri Çözümlü Sorular
- 1
Osmanlı Devleti'nde dinî ve aklî ilimlerin okutulduğu, din adamı, kadı ve ilim insanı yetiştiren klasik yükseköğretim kurumu aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Medrese
- B) Enderun
- C) Darülfünun
- D) Sıbyan Mektebi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Medreseler; Osmanlı'da dinî ve aklî ilimlerin okutulduğu, din adamı, kadı ve âlim yetiştiren klasik eğitim kurumlarıdır. Enderun ise saray içinde devlet yöneticisi yetiştirirdi.
- 2
3 Mart 1924 tarihinde kabul edilen Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Eğitim ve öğretim hizmetleri Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlanmıştır.
- B) Medreseler kapatılmış ve eğitimde birlik sağlanmıştır.
- C) Özel okulların açılması tamamen yasaklanmıştır.
- D) Azınlık ve yabancı okulları Milli Eğitim Bakanlığı denetimine alınmıştır.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile eğitimde birlik sağlanmış, medreseler kapatılmış ve tüm okullar MEB'e bağlanmıştır. Ancak özel okulların açılması tamamen yasaklanmamış, sadece denetim altına alınmıştır. Bu nedenle C şıkkı söylenemez.
- 3
'Eğitim, yaşamın kendisidir' anlayışıyla ilerlemecilik (progressivizm) akımının en önemli temsilcisi olan ve 1924'te Türk eğitim sistemi hakkında rapor hazırlayan eğitimci aşağıdakilerden hangisidir?
- A) John Dewey
- B) Jean Piaget
- C) Robert Hutchins
- D) William Bagley
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
John Dewey; ilerlemecilik akımının öncüsüdür ve 1924'te Türkiye'ye davet edilerek Türk eğitim sistemi hakkında bir rapor hazırlamıştır.
- 4
1940 yılında Köy Enstitülerinin kurulmasına dönemin Millî Eğitim Bakanı olarak öncülük eden isim aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Hasan Âli Yücel
- B) Mustafa Necati
- C) Reşit Galip
- D) Cevat Dursunoğlu
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Köy Enstitüleri, dönemin Millî Eğitim Bakanı Hasan Âli Yücel ile İlköğretim Genel Müdürü İsmail Hakkı Tonguç'un öncülüğünde kurulmuştur. Bakan olarak öncülük eden Hasan Âli Yücel'dir.
- 5
Cumhuriyet dönemi eğitim devrimleri kapsamında 1928 yılında gerçekleştirilen Harf İnkılabı'nın eğitim felsefesi açısından temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Arapça kelimeleri tamamen yok etmek
- B) Okuryazarlığı kolaylaştırarak halkı aydınlatmak ve çağdaşlaşmak
- C) Batı dillerini öğrenmeyi zorlaştırmak
- D) Sadece elit kesime hitap eden bir dil oluşturmak
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Harf İnkılabı'nın temel felsefesi, öğrenilmesi zor olan Arap alfabesi yerine Latin kökenli Türk alfabesini getirerek okuryazarlığı hızlandırmak ve halkı aydınlanma hareketine dahil etmektir.
- 6
Değişmeyen evrensel doğruların ve klasik eserlerin öğretilmesini, aklın ve mantığın geliştirilmesini savunan eğitim felsefesi akımı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İlerlemecilik
- B) Daimicilik
- C) Yeniden kurmacılık
- D) Varoluşçuluk
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Daimicilik (perennializm), evrensel ve değişmez doğruları, klasik eserleri ve aklı merkeze alan, idealizm-realizm temelli bir eğitim felsefesidir.
- 7
Kurtuluş Savaşı sürerken, 1921'de Ankara'da toplanan ve Mustafa Kemal'in açılış konuşması yaptığı, millî eğitimin temellerinin tartışıldığı önemli eğitim toplantısı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Maarif Kongresi (1921)
- B) Tevhid-i Tedrisat (1924)
- C) Heyet-i İlmiye
- D) Köy Enstitüleri (1940)
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
1921'de savaş koşullarında toplanan Maarif Kongresi, millî ve çağdaş bir eğitim sisteminin temellerinin tartışıldığı ilk önemli eğitim toplantısıdır; Mustafa Kemal açılış konuşmasını yapmıştır.
- 8
1928 Harf İnkılabı'nın ardından halka yeni Türk alfabesiyle okuma-yazma öğretmek amacıyla açılan kurumlar aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Millet Mektepleri
- B) Köy Enstitüleri
- C) Darülmuallimin
- D) Enderun
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Millet Mektepleri, 1928 Harf İnkılabı sonrasında yetişkinlere yeni alfabeyle okuma-yazma öğretmek için açılmıştır; okuryazarlığın yaygınlaşmasına büyük katkı sağlamıştır.
- 9
Bilginin kaynağının, insan zihninden bağımsız olarak var olan nesnel gerçeklik (madde) olduğunu savunan felsefi akım aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İdealizm
- B) Realizm
- C) Pragmatizm
- D) Varoluşçuluk
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Realizm, gerçekliğin insan zihninden bağımsız ve nesnel olduğunu savunur. İdealizm ise gerçekliğin temelinde fikir/ruh olduğunu ileri sürer.
- 10
Bilginin değerini işe yararlığı ve yaşama uygulanabilirliği ile ölçen; ilerlemecilik ve yeniden kurmacılığın dayandığı felsefe akımı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Pragmatizm
- B) İdealizm
- C) Realizm
- D) Daimicilik
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Pragmatizm; bilginin doğruluğunu ve değerini işe yararlığıyla, yaşamdaki sonuçlarıyla değerlendirir. İlerlemecilik ve yeniden kurmacılık bu felsefeye dayanır.
- 11
Temel bilgi ve becerilerin (okuma-yazma, matematik) disiplinli biçimde, öğretmen merkezli ve sıkı çalışmayla kazandırılmasını savunan eğitim felsefesi akımı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Esasicilik
- B) İlerlemecilik
- C) Varoluşçuluk
- D) Natüralizm
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Esasicilik (essentializm), kültürel mirasın temel bilgi ve becerilerini disiplinli ve öğretmen merkezli biçimde aktarmayı savunur; idealizm ve realizme dayanır.
- 12
1940 yılında açılan Köy Enstitülerinin kuruluş amaçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaktadır?
- A) Sadece şehir merkezlerine nitelikli öğretmen yetiştirmek
- B) Köy kalkınmasını sağlayacak liderler ve öğretmenler yetiştirmek
- C) Yabancı dil eğitimini yaygınlaştırarak dışa açılmak
- D) Askeri personel ihtiyacını karşılamak
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Köy Enstitüleri, köyün içinden seçilen çocukların köy öğretmenleri olarak yetiştirilmesi ve köy kalkınmasına liderlik etmeleri amacıyla kurulmuştur. Amaç şehir değil, kırsal kalkınmadır.
- 13
Osmanlı Devleti'nde Tanzimat Dönemi'nde, modern anlamda öğretmen yetiştirmek amacıyla açılan ilk okul aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Darülmuallimin
- B) Enderun
- C) Sıbyan Mektebi
- D) Darülfünun
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Darülmuallimin, 1848'de öğretmen yetiştirmek için açılan ilk modern öğretmen okuludur. Darülfünun üniversite, Enderun ise saray okuludur.
- 14
1739 Sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'na göre Türk Millî Eğitiminin genel amaçları ve temel ilkeleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
- A) Genellik ve eşitlik
- B) Ferdin ve toplumun ihtiyaçları
- C) Eğitimde ticarileşmeyi teşvik etmek
- D) Bilimsellik ve laiklik
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
1739 Sayılı Kanun'da eğitimin ticari bir amaç güdmesi veya ticarileşmenin teşvik edilmesi temel ilkeler arasında yer almaz. Eğitim kamu hizmetidir. Diğer şıklar kanunda belirtilen temel ilkelerdendir.
- 15
Eğitim felsefesi akımları öğretmen/konu merkezliden öğrenci merkezliye doğru sıralandığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Daimicilik - Esasicilik - İlerlemecilik - Yeniden kurmacılık
- B) İlerlemecilik - Daimicilik - Esasicilik - Yeniden kurmacılık
- C) Yeniden kurmacılık - İlerlemecilik - Esasicilik - Daimicilik
- D) Esasicilik - Daimicilik - Yeniden kurmacılık - İlerlemecilik
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Akımlar öğretmen/konu merkezliden öğrenci merkezliye doğru daimicilik, esasicilik, ilerlemecilik ve yeniden kurmacılık biçiminde sıralanır.
- 16
Osmanlı Devleti'nde eğitim sisteminin ikili yapı (Sıbyan Mektepleri-Medreseler ve Enderun) göstermesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Farklı dinlere mensup öğrencilerin aynı okulda okuması
- B) Devletin yönetici ve din adamı ihtiyacını farklı kurumlarda karşılaması
- C) Bütçe yetersizliği nedeniyle okulların bölünmesi
- D) Yabancı okulların baskısı ile sistemin değişmesi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Osmanlı'da medreseler din adamı ve bilim insanı, Enderun ise devlet yöneticisi (bürokrat) yetiştirmek üzere tasarlanmış ayrı kurumlardı. Bu durum ikili yapının temel nedenidir.
- 17
Eğitimin yaşamın kendisi olduğunu, çocuğun ilgi ve ihtiyaçlarının merkeze alınmasını ve 'yaparak-yaşayarak öğrenme'yi savunan; John Dewey'in temsil ettiği eğitim felsefesi akımı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Daimicilik
- B) İlerlemecilik
- C) Esasicilik
- D) Realizm
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
İlerlemecilik (progressivizm), pragmatizme dayanır; çocuk merkezli, yaşamla iç içe ve yaparak-yaşayarak öğrenmeyi esas alır. Dewey bu akımın öncüsüdür.
- 18
Bireyin özgür seçimlerini, sorumluluğunu ve kendini gerçekleştirmesini merkeze alan; öğrenciyi kendi değerlerini oluşturmada özgür bırakan eğitim felsefesi akımı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Varoluşçuluk (varoluşçu eğitim)
- B) Daimicilik
- C) Esasicilik
- D) İdealizm
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Varoluşçu eğitim; bireyin özgürlüğünü, kendi seçimlerini yapmasını ve kendini gerçekleştirmesini esas alır. En öğrenci merkezli felsefelerden biridir.
- 19
Toplumdaki sorunları çözmek ve kültürel krizleri aşmak için eğitimi toplumu yeniden inşa etmenin aracı olarak gören, pragmatizme dayanan eğitim felsefesi akımı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yeniden kurmacılık
- B) Daimicilik
- C) Esasicilik
- D) Natüralizm
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Yeniden kurmacılık (sosyal yeniden yapılandırmacılık); eğitimi, toplumu daha iyiye doğru yeniden kurmanın ve kültürel krizleri aşmanın aracı olarak görür; pragmatizme dayanır.
- 20
Gerçekliğin temelinde maddenin değil, fikir/ruh ve düşüncenin bulunduğunu savunan felsefe akımı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İdealizm
- B) Realizm
- C) Pragmatizm
- D) Varoluşçuluk
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
İdealizm; gerçekliğin temelinde fikir, ruh ve düşünce olduğunu savunan felsefe akımıdır. Daimicilik ve esasicilik gibi geleneksel eğitim felsefelerinin dayanaklarındandır.
Eğitim Bilimleri ve Türk Millî Eğitim Sistemi Diğer Konular
Bu sayfadaki sorular AGS konu dağılımına göre yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış özgün çalışma sorularıdır; ÖSYM'nin çıkmış soruları değildir. Resmî sınav kapsamı ve takvimi için ÖSYM ve MEB duyurularını esas alın.