AGS Eğitim Bilimleri ve Türk Millî Eğitim Sistemi
AGS Toplumsal, Ekonomik ve Politik Temeller Soruları — Çözümlü
20 soru, her birinin doğru cevabı ve açıklaması ile. Önce kendin çöz, sonra çözümü aç.
Toplumsal, Ekonomik ve Politik Temeller Çözümlü Sorular
- 1
Eğitimin önceden planlanan, amaçlanan ve beklenen sonuçları (bilgi, beceri ve değer kazandırma gibi) aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilir?
- A) Açık işlev
- B) Örtük işlev
- C) Gizli işlev
- D) Yan işlev
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Açık işlev; eğitimin planlanan, amaçlanan ve beklenen işlevleridir (bilgi-beceri-değer kazandırma gibi). Örtük işlev ise amaçlanmamış ama gerçekleşen işlevdir.
- 2
Eğitimin bilgi-beceri kazandırma gibi planlı ve amaçlanan işlevleri 'açık işlev' iken; eş seçme, statü kazandırma, işsizliği geçici önleme gibi amaçlanmamış işlevleri aşağıdakilerden hangisiyle adlandırılır?
- A) Örtük (gizli) işlev
- B) Açık işlev
- C) Ekonomik işlev
- D) Bozuk işlev
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Eğitimin planlanmamış, amaçlanmamış ama gerçekleşen işlevlerine örtük (gizli) işlev denir. Eş seçme, statü kazandırma ve işsizliği geçici önleme bunlara örnektir.
- 3
Bir ülkenin ihtiyaç duyduğu nitelikli insan gücünü (doktor, mühendis, öğretmen vb.) eğitim sistemi aracılığıyla yetiştirmesi, eğitimin hangi işleviyle ilgilidir?
- A) Ekonomik işlev
- B) Siyasal işlev
- C) Toplumsallaştırma
- D) Kültürel aktarım
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Toplumun ve ekonominin gereksinim duyduğu nitelikli iş gücünün yetiştirilmesi eğitimin ekonomik işlevidir.
- 4
Eğitimin, bireyleri yetenek ve ilgilerine göre farklı alanlara ve mesleklere yönlendirme işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Toplumsallaştırma
- B) Seçme ve yöneltme
- C) Kültürel aktarım
- D) Siyasal işlev
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Bireyleri ilgi, yetenek ve başarılarına göre uygun programlara ve mesleklere yöneltme, eğitimin seçme ve yöneltme işlevidir.
- 5
Eğitimin, bireyleri başarı ve diploma gibi ölçütlerle farklı toplumsal katmanlara (mesleklere, statülere) yerleştirmesi aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ilişkilidir?
- A) Sosyal tabakalaşma
- B) Kültürel aktarım
- C) Sosyal denetim
- D) Toplumsallaşma
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Sosyal tabakalaşma; toplumun katmanlara ayrılmasıdır. Eğitim, diploma ve başarıyla bireyleri farklı mesleklere/statülere yerleştirerek bu tabakalaşmada belirleyici rol oynar.
- 6
Türk Millî Eğitim Sisteminin politik temelleri arasında yer alan ve eğitim sistemimizin millî kültürümüzü ve değerlerini esas alarak bireyleri millî bilince sahip vatandaşlar olarak yetiştirmeyi hedefleyen temel ilke aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Laiklik
- B) Millilik
- C) Bilimsellik
- D) Genellik
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Millilik ilkesi, eğitim sistemimizin millî kültür ve değerlere dayanmasını ve bireylerde millî bilinç oluşturulmasını ifade eder. Bu, politik temellerin önemli bir parçasıdır.
- 7
Bazı eğitim sosyologlarına göre eğitim, var olan toplumsal sınıf yapısını ve eşitsizlikleri farkında olmadan sürdürebilir. Eğitimin bu eleştirel boyutu aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?
- A) Toplumsal yeniden üretim
- B) Dikey hareketlilik
- C) Fırsat eşitliği
- D) Sosyalleşme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Eğitimin mevcut sınıfsal yapıyı ve eşitsizlikleri yeniden ürettiği yönündeki eleştirel görüş 'toplumsal yeniden üretim' kavramıyla ifade edilir.
- 8
Bireyin aile dışında, özellikle okul ve iş çevresi gibi kurumlarda gerçekleştirdiği toplumsallaşma türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İkincil toplumsallaşma
- B) Birincil toplumsallaşma
- C) Doğal toplumsallaşma
- D) Zoraki toplumsallaşma
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
İkincil toplumsallaşma; bireyin aile dışındaki kurumlarda (okul, iş yeri, arkadaş çevresi) gerçekleştirdiği, daha geniş toplumsal rolleri öğrendiği süreçtir.
- 9
1739 Sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu'nun temel ilkeleri doğrultusunda; dil, ırk, cinsiyet ve din ayırımı gözetilmeksizin herkesin eğitim hakkına sahip olması ve fırsat eşitliğinin sağlanması ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Devlete aitlik
- B) Süreklilik
- C) Genellik ve eşitlik
- D) Yöneltme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Genellik ve eşitlik ilkesi; dil, ırk, cinsiyet ve din ayrımı gözetmeksizin eğitim hakkının herkese eşit koşullarda sunulmasını güvence altına alır.
- 10
Eğitimin toplumsal işlevlerinden 'kültürel mirası aktarma' aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
- A) Toplumun bilgi, değer ve geleneklerinin yeni nesillere aktarılması
- B) Bireyin meslek seçimine yönlendirilmesi
- C) Bireyin statü değiştirmesi
- D) İşsizliğin geçici olarak önlenmesi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Kültürel mirası aktarma işlevi; toplumun biriktirdiği bilgi, değer, gelenek ve kültürün eğitim yoluyla yeni nesillere aktarılarak toplumsal sürekliliğin sağlanmasıdır.
- 11
Eğitimin yalnızca mevcut kültürü aktarmakla kalmayıp; yenilik, gelişme ve değişmeyi başlatma/destekleme işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Toplumsal değişme ve yenileşme
- B) Kültürel mirası aktarma
- C) Sosyal denetim
- D) Statükoyu koruma
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Eğitimin toplumsal değişme ve yenileşme işlevi; eğitimin yeni bilgi, değer ve teknolojilerle toplumda gelişme ve değişmeyi başlatıp desteklemesidir.
- 12
Bireyin eğitim yoluyla daha nitelikli bir mesleğe ve daha yüksek bir sosyoekonomik statüye yükselmesi aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilir?
- A) Dikey toplumsal hareketlilik
- B) Kültürleşme
- C) Toplumsal kontrol
- D) Statüko
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Bireyin statüsünü yükseltmesi dikey toplumsal hareketliliktir ve eğitim bunun en önemli aracıdır.
- 13
Bireyin doğduğu andan itibaren ilk olarak ailede gerçekleşen ve temel değer, dil ve davranışları kazandığı toplumsallaşma türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Birincil toplumsallaşma
- B) İkincil toplumsallaşma
- C) Yeniden toplumsallaşma
- D) Örtük toplumsallaşma
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Birincil toplumsallaşma; bireyin ilk olarak ailede gerçekleştirdiği, temel dil, değer ve davranışları kazandığı süreçtir. Okul ve iş yaşamındaki süreç ise ikincil toplumsallaşmadır.
- 14
Aşağıdakilerden hangisi eğitimin (okulun) örtük (gizli) işlevlerinden biridir?
- A) Okulun bireylere eş ve arkadaş seçme ortamı sunması
- B) Öğrencilere okuma-yazma öğretmesi
- C) Müfredattaki bilgileri kazandırması
- D) Belirlenen kazanımları öğretmesi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Eş seçme/arkadaş edinme, statü kazandırma, işsizliği geçici önleme ve bireyi koruma okulun örtük (gizli) işlevlerindendir. Bilgi ve beceri kazandırma ise açık işlevdir.
- 15
Eğitimin ekonomik temelleri kapsamında, eğitime yapılan harcamaların bir tüketim değil; bireylerin bilgi ve becerilerini artırarak gelecekte daha yüksek gelir ve verimlilik sağlayacak bir yatırım olarak görülmesi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Sosyal talep teorisi
- B) İnsan gücü planlaması
- C) Beşeri sermaye teorisi
- D) Talep arz dengesi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Beşeri sermaye teorisi, eğitimi bir yatırım aracı olarak görür. Bireylerin eğitim yoluyla kazandığı bilgi ve beceriler, ekonomik üretkenliği artırır.
- 16
Eğitimin, bireylere devletin siyasal sistemini, vatandaşlık bilincini ve ortak değerleri kazandırma işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ekonomik işlev
- B) Siyasal işlev
- C) Seçme ve yöneltme
- D) Bireyi geliştirme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Bireylere siyasal sistemi, vatandaşlık bilincini ve ortak değerleri kazandırma, eğitimin siyasal (politik sosyalleşme) işlevidir.
- 17
Eğitim; bireyin davranışlarında yaşantıları ve kasıtlı kültürleme yoluyla istendik değişimler meydana getirme sürecidir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi bu tanımdaki temel vurguyu en iyi ifade eder?
- A) Eğitimin doğal bir olgunlaşma süreci olması
- B) Eğitimin planlı ve kasıtlı bir etkinlik olması
- C) Eğitimin sadece okul ortamında gerçekleşmesi
- D) Eğitimin bireyin biyolojik gelişimine dayanması
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Tanımdaki 'kasıtlı kültürleme' ve 'istendik değişimler' ifadeleri, eğitimin doğal bir süreç değil; planlı ve kasıtlı bir etkinlik olduğunu vurgular.
- 18
Her bireyin, sosyoekonomik kökenine ve cinsiyetine bakılmaksızın eğitim olanaklarından eşit biçimde yararlanabilmesi ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Eğitimde fırsat eşitliği
- B) Elemecilik
- C) Merkeziyetçilik
- D) Kademelilik
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Bireylerin köken farkı gözetilmeksizin eğitim olanaklarından eşit yararlanması eğitimde fırsat (ve imkân) eşitliği ilkesidir.
- 19
Eğitimin, bireylere toplumca kabul gören değer ve davranışları kazandırarak toplumsal düzeni koruma ve sapmayı önleme işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Sosyal denetim
- B) Sosyal hareketlilik
- C) Toplumsal değişme
- D) Seçme ve yöneltme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Sosyal denetim işlevi; eğitimin, bireylere toplumca onaylanan değer ve kuralları kazandırarak toplumsal düzeni sürdürmesi ve istenmeyen (sapkın) davranışları önlemesidir.
- 20
Eğitimin toplumsal temelleri incelendiğinde, eğitim kurumlarının toplumun mevcut kültürünü, değerlerini ve normlarını yeni nesillere aktararak toplumsal sürekliliği sağlama işlevi ön plana çıkmaktadır. Bu işlev aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Toplumsal değişme ve dönüşüm
- B) Ekonomik kalkınma ve verimlilik
- C) Kültürel aktarım ve süreklilik
- D) Politik sosyalizasyon ve vatandaşlık
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Eğitimin toplumsal işlevlerinden biri, kültürün nesilden nesile aktarılmasıdır. Bu süreç toplumsal sürekliliği sağlar ve 'kültürel aktarım' olarak adlandırılır.
Eğitim Bilimleri ve Türk Millî Eğitim Sistemi Diğer Konular
Bu sayfadaki sorular AGS konu dağılımına göre yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış özgün çalışma sorularıdır; ÖSYM'nin çıkmış soruları değildir. Resmî sınav kapsamı ve takvimi için ÖSYM ve MEB duyurularını esas alın.