AGS Eğitim Bilimleri ve Türk Millî Eğitim Sistemi
AGS Eğitimin Temel Kavramları Soruları — Çözümlü
20 soru, her birinin doğru cevabı ve açıklaması ile. Önce kendin çöz, sonra çözümü aç.
Eğitimin Temel Kavramları Çözümlü Sorular
- 1
Eğitimin, bireyleri içinde yaşadıkları toplumun kurallarına, değerlerine ve rollerine uyumlu hâle getirme işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Toplumsallaştırma (sosyalleştirme)
- B) Seçme ve yöneltme
- C) Ekonomik işlev
- D) Bireyi yabancılaştırma
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Bireyin topluma uyum sağlamasını, ortak değer ve rolleri kazanmasını sağlayan işlev toplumsallaştırma (sosyalleştirme) işlevidir.
- 2
Herhangi bir öğrenmeyi kılavuzlama veya sağlama faaliyetine ne ad verilir?
- A) Öğretme
- B) Öğrenme
- C) Olgunlaşma
- D) Algılama
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Öğretme; öğrenmeyi kılavuzlayan, kolaylaştıran ve sağlayan etkinliktir. Öğretim ise bu etkinliğin planlı ve örgütlü biçimde yürütülmesidir.
- 3
Farklı alt kültürlerden ya da toplumlardan kopup gelen birey/grupların etkileşimi sonucu, her iki kültürde de bulunmayan yepyeni bir senteze ulaşılması (örneğin köyden kente göç) aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?
- A) Kültürlenme
- B) Kültürleşme
- C) Zoraki kültürleme
- D) Kültür şoku
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Kültürlenme; farklı kültürlerin buluşup etkileşmesiyle, önceki kültürlerde olmayan yeni bir sentezin oluşmasıdır. Köyden kente göç tipik bir örnektir.
- 4
Eğitim türleri; Formal, Yaygın ve İnformel eğitim olarak sınıflandırılmaktadır. Formal eğitim, belirli bir müfredat ve plan doğrultusunda düzenli olarak gerçekleştirilen, genellikle okullarda ve eğitim kurumlarında uygulanan eğitim türüdür. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi formal eğitimin bir özelliği değildir?
- A) Sistemli olması
- B) Hedef odaklı olması
- C) Belirli yaş ve seviyelere yönelik programlar içermesi
- D) Kendiliğinden ve spontane gerçekleşmesi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Formal eğitim planlı, programlı ve sistemlidir; belirli yaş ve seviyelere yönelik hedef odaklı programlar içerir. Kendiliğinden ve spontane gerçekleşme ise informel eğitimin özelliğidir.
- 5
Bireylerin bilgi, beceri ve değerler kazanmasını sağlayan süreçlerden biri olan informel eğitim, düzenli ve planlı bir yapıdan ziyade spontane bir öğrenme şeklinde gerçekleşir. Aşağıdakilerden hangisi informel eğitime örnek olarak gösterilebilir?
- A) Üniversitede lisans eğitimi almak
- B) Halk eğitim merkezinde kursa katılmak
- C) Aile içinde görgü kurallarını öğrenmek
- D) Özel bir dershane de sınav hazırlığı yapmak
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Aile içinde kendiliğinden gerçekleşen öğrenme süreçleri informel eğitime örnektir. Diğer seçeneklerdeki durumlar planlı ve programlı olduğu için formal veya yaygın eğitim kapsamına girer.
- 6
Bir toplumun kültürel değerlerini bireye planlı, programlı ve istendik biçimde kazandırması süreci eğitim olarak tanımlanır. Bu süreç aşağıdaki kültürleme türlerinden hangisiyle ifade edilir?
- A) Gelişigüzel kültürleme
- B) Kasıtlı kültürleme
- C) Kültürleşme
- D) Zorla kültürleme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Kültürün bireye istendik, planlı ve amaçlı biçimde aktarılması kasıtlı kültürlemedir ve eğitimle eş anlamlıdır. Gelişigüzel kültürleme ise informal, plansız aktarımdır.
- 7
Kültürel değerlerin bireye plansız, programsız ve kendiliğinden (örf ve âdetlerin günlük yaşam içinde) kazandırılması süreci aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Gelişigüzel kültürleme
- B) Kasıtlı kültürleme
- C) Zoraki kültürleme
- D) Kültürleşme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Gelişigüzel kültürleme; kültürel değerlerin plansız ve kendiliğinden, günlük yaşam içinde kazandırılmasıdır. Bu yönüyle informal eğitime karşılık gelir.
- 8
Bir toplumu oluşturan insanların ürettiği, öğrenilen ve nesilden nesile aktarılan maddi ve manevi değerlerin tümüne ne ad verilir?
- A) Kültür
- B) Eğitim
- C) Öğretim
- D) Bilgi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Kültür; bir toplumun ürettiği, doğumdan sonra öğrenilen ve kuşaktan kuşağa aktarılan maddi-manevi değerler bütünüdür; toplumsal bir mirastır.
- 9
Öğrenmenin tanımı dikkate alındığında, aşağıdaki davranış değişikliklerinden hangisi 'öğrenme' sayılmaz?
- A) Yorgunluk nedeniyle tepki süresinin geçici olarak yavaşlaması
- B) Bisiklete binmeyi öğrenme
- C) Yüzme becerisi kazanma
- D) Yeni bir dilde konuşabilme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Öğrenme; yaşantı ürünü ve nispeten kalıcı davranış değişikliğidir. Yorgunluk, hastalık veya ilaç etkisiyle oluşan geçici değişiklikler ile yalnızca büyüme/olgunlaşmaya bağlı değişiklikler öğrenme sayılmaz.
- 10
İki farklı toplumun, zorlama olmadan, karşılıklı etkileşim yoluyla birbirinden kültür ögeleri alması sürecine ne ad verilir?
- A) Kültürleşme
- B) Zoraki kültürleme
- C) Kültür emperyalizmi
- D) Kasıtlı kültürleme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Kültürleşme; farklı toplumların zorlama olmaksızın karşılıklı etkileşimle birbirinden etkilenmesi ve kültür ögesi alıp vermesidir; her iki kültür de bu süreçte değişebilir.
- 11
Bir ülkenin kendi kültürel değerlerini ve ideolojisini başka bir ülkenin halkına benimsetmesi aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilir?
- A) Kültür emperyalizmi
- B) Kültürlenme
- C) Kültürel miras
- D) Kültürel gecikme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Kültür emperyalizmi; bir ülkenin kendi kültür ve ideolojisini başka bir toplumun halkına benimsetmesidir. Zoraki kültürlemenin uluslararası bir biçimi olarak değerlendirilir.
- 12
Ahmet, okulda matematik dersi görmektedir (I). Akşamları halk eğitimde bilgisayar kursuna gitmektedir (II). Evde ise babasından balık tutmayı öğrenmektedir (III). Buna göre, Ahmet'in yaşadığı öğrenme durumlarının eğitim türleri aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
- A) I: Formal, II: Yaygın, III: İnformel
- B) I: Yaygın, II: Formal, III: İnformel
- C) I: İnformel, II: Yaygın, III: Formal
- D) I: Formal, II: İnformel, III: Yaygın
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Okul eğitimi formal; halk eğitim kursu planlı olduğu hâlde okul dışı olduğu için yaygın; aile ortamındaki kendiliğinden öğrenme ise informel eğitimdir. Doğru eşleştirme A seçeneğidir.
- 13
Belirli yaş grubundaki bireylere, amaçları önceden belirlenmiş, kademeli ve birbirini izleyen okullarda verilen eğitim türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yaygın eğitim
- B) Örgün eğitim
- C) İnformal eğitim
- D) Doğal eğitim
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Planlı, kademeli ve okul temelli (okul öncesi, ilköğretim, ortaöğretim, yükseköğretim) eğitime örgün eğitim denir. Yaygın eğitim ise örgün sistem dışındaki planlı eğitimdir.
- 14
Kültürel değerlerin bireye zorla, tek yönlü olarak kabul ettirilmesi (asimilasyon, beyin yıkama, propaganda) sürecine ne ad verilir?
- A) Zoraki kültürleme
- B) Kasıtlı kültürleme
- C) Gelişigüzel kültürleme
- D) Kültürleşme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Zoraki kültürleme; kültürel değerlerin bireye zorla ve tek yönlü dayatılmasıdır. Asimilasyon, beyin yıkama ve propaganda bu sürecin örnekleridir.
- 15
Formal eğitim dışında kalan ancak planlı ve programlı olan eğitim türü yaygın (non-formal) eğitimdir. Aşağıdakilerden hangisi yaygın eğitimin kapsamında değerlendirilir?
- A) İlkokul eğitimi
- B) Üniversite tezli yüksek lisans
- C) Mesleki yeterlilik kursları
- D) Arkadaş çevresinden argo öğrenmek
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Kurslar planlıdır ancak formal okul sisteminin (ilkokul, üniversite) dışında olduğu için yaygın eğitimdir. A ve B seçenekleri formal, D seçeneği informel eğitim örneğidir.
- 16
Bireyin okul döneminden sonra da yaşamı boyunca bilgi, beceri ve yeterliklerini sürekli geliştirmesini esas alan çağdaş eğitim anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Hayat boyu öğrenme
- B) Zorunlu eğitim
- C) Tek yönlü eğitim
- D) Geleneksel eğitim
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Bireyin örgün eğitimden sonra da kendini sürekli yenilemesini ve geliştirmesini esas alan anlayış hayat boyu öğrenmedir.
- 17
Eğitim ürünü bir davranışın 'yaşantı ürünü' ve 'kalıcı izli' olması gerekir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi eğitim ürünü bir davranış DEĞİLDİR?
- A) Bisiklete binmeyi öğrenme
- B) Yabancı dilde konuşabilme
- C) Göz bebeğinin ışıkta küçülmesi
- D) Klavyede on parmak yazabilme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Göz bebeğinin ışıkta küçülmesi doğuştan gelen bir reflekstir; yaşantı ürünü ve öğrenilmiş değildir. Diğerleri yaşantı yoluyla kazanılan öğrenilmiş davranışlardır.
- 18
Çalışanların, mesleklerinde ve görevlerinde gelişmeleri amacıyla kurumlarınca düzenlenen eğitim aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Hizmet içi eğitim
- B) Örgün eğitim
- C) İnformal eğitim
- D) İlköğretim
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Hizmet içi eğitim; çalışanların mesleki bilgi ve becerilerini geliştirmek için kurumlarınca verilen, yaygın eğitim kapsamında bir eğitim türüdür.
- 19
Eğitim; bireyin davranışlarında kendi yaşantısı ve kasıtlı kültürleme yoluyla istendik değişimler meydana getirme sürecidir. Bu süreç bireyi toplumsal yaşam içinde bilgi, beceri ve anlayışlarla donatarak kişiliğini geliştirmeyi amaçlar. Buna göre, eğitimin aşağıdaki özelliklerinden hangisi bu tanımda vurgulanmamıştır?
- A) Davranış değişikliği
- B) Kasıtlılık
- C) Kalıcılık
- D) Ücretlilik
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Tanımda davranış değişikliği, kasıtlılık (kasıtlı kültürleme) ve gelişim vurgulanır. Eğitimin tanımı gereği ücretli olması zorunlu değildir; ücretsiz eğitim de mümkündür. Bu nedenle 'ücretlilik' vurgulanmamıştır.
- 20
Eğitim ve öğretim kavramları arasındaki ilişki açısından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Öğretim, eğitimden daha kapsamlı bir süreçtir
- B) Eğitim yaşam boyu süren geniş bir süreçken öğretim planlı ve okulla sınırlı bir alt süreçtir
- C) Eğitim ve öğretim yalnızca okulda gerçekleşir
- D) Eğitim yalnızca bilgi aktarımından ibarettir
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Eğitim; yaşam boyu süren, her yerde gerçekleşebilen geniş bir süreçtir. Öğretim ise planlı, programlı ve genellikle okulla sınırlı olup eğitimin bir alt sürecidir.
Eğitim Bilimleri ve Türk Millî Eğitim Sistemi Diğer Konular
Bu sayfadaki sorular AGS konu dağılımına göre yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış özgün çalışma sorularıdır; ÖSYM'nin çıkmış soruları değildir. Resmî sınav kapsamı ve takvimi için ÖSYM ve MEB duyurularını esas alın.