Lastik ebadını girin (örn. 205/55 R16), dış çapı, çevreyi ve km başı devir sayısını anında hesaplayın. İki lastik boyutunu karşılaştırın: hız göstergesi sapması, çap farkı ve jant uyumunu görün.
Son güncelleme:
Lastik hesaplama aracı, standart lastik kodunu (Genişlik/Oran R Jant, örn. 205/55 R16) okuyarak dış çap, çevre uzunluğu ve 1 km'deki devir sayısını hesaplar. İki farklı lastik boyutunu karşılaştırarak hız göstergesi sapmasını da görebilirsiniz.
Lastik değiştirirken ölçü değişikliğinin hız göstergeni ve kilometre sayacını nasıl etkileyeceğini bilmek önemlidir — bu araç tam olarak bunu hesaplar.
İlgili Araçlar: Yakıt Maliyeti Hesaplama, Motorlu Taşıtlar Vergisi Hesaplama.
Lastik ebadını girin (örn. 205/55 R16), dış çapı, çevreyi ve km başı devir sayısını anında hesaplayın. İki lastik boyutunu karşılaştırın: hız göstergesi sapması, çap farkı ve jant uyumunu görün.
Lastiğinizin yan yüzeyindeki kodu okuyun (örn. 205/55 R16). Genişlik, oran ve jant değerlerini ilgili alanlara girin.
Dış çap (mm ve inç), çevre uzunluğu ve 1 km'deki devir sayısı anında hesaplanır. Bu değerler araç el kitabı değerleriyle karşılaştırılabilir.
İkinci bölüme geçmek istediğiniz yeni ebadı girin. İki lastiği karşılaştırabilirsiniz.
Çap farkı, hız göstergesi sapması ve göstergede 100 km/h iken gerçek hız otomatik hesaplanır. Sapma ±%3 içindeyse değişiklik güvenli kabul edilir.
Lastik yan yüzeyindeki kod Genişlik/Oran R Jant formatındadır. Örneğin 205/55 R16 şu anlama gelir:
| Parametre | Örnek Değer | Açıklama |
|---|---|---|
| Genişlik | 205 mm | Lastik taban genişliği (milimetre) |
| Oran (%) | 55 | Yanak yüksekliği / genişlik × 100. Düşük oran = spor görünüm, az konfor |
| Yapı | R (Radyal) | Modern araçlarda standart radyal yapı |
| Jant Çapı | 16 inç | Jantın iç çapı. Lastik bu çapa tam oturmalıdır |
İpucu: 205/55 R16 lastiğin yanak yüksekliği 205 × 0,55 = 112,75 mm'dir. "İnce profil" denince düşük oran (35–45), "yüksek profil" ise yüksek oran (65–80) demektir.
Yanak (mm) = Genişlik × (Oran ÷ 100)
205/55 R16 → 205 × 0,55 = 112,75 mm
Çap (mm) = Jant × 25,4 + 2 × Yanak
16 × 25,4 + 2 × 112,75 = 631,9 mm
Çevre (mm) = π × Çap
π × 631,9 ≈ 1985 mm ≈ 1,985 m
Devir/km = 1 000 000 ÷ Çevre (mm)
1 000 000 ÷ 1985 ≈ 504 devir/km
Farklı bir ebada geçildiğinde dış çap değişirse hız göstergesi ve kilometre sayacı yanlış okuma yapar. Çünkü araç bilgisayarı jant üzerinde kaç tur atıldığını sayar — gerçek çap farklıysa mesafe ve hız hesabı kayar.
Gerçek Hız = Gösterge Hızı × (Yeni Çap ÷ Eski Çap)
Sapma (%) = (Yeni Çap ÷ Eski Çap − 1) × 100
Yeni lastik daha büyükse sapma pozitiftir: araç gösterilenden hızlı gider. Daha küçükse sapma negatiftir: araç gösterilenden yavaş gider.
Örnek: 205/55 R16 (631,9 mm) → 225/45 R17 (634,3 mm): çap farkı +2,4 mm = %0,38 sapma. Göstergede 100 km/h iken gerçek hız ≈ 100,38 km/h — kabul edilebilir aralıkta.
Lastik değiştirirken dış çap farkının ±%3 içinde kalması tavsiye edilir. Türkiye trafik mevzuatında araç ruhsat dışı lastik boyutu kullanılması teknik muayenede sorun yaratabilir.
Jant ebadı değiştikçe lastik genişliği ve oran da uyumlu şekilde ayarlanmalıdır. Jant genişledikçe genellikle geniş ama daha ince profilli lastik kullanılır (plus-sizing).
| Lastik Kodu | Yanak (mm) | Dış Çap (mm) | Çevre (mm) | Devir/km |
|---|---|---|---|---|
| 175/65 R14 | 113,75 | 583,1 | 1 831 | 546 |
| 185/65 R15 | 120,25 | 625,9 | 1 966 | 509 |
| 195/65 R15 | 126,75 | 638,9 | 2 007 | 498 |
| 205/55 R16 | 112,75 | 631,9 | 1 985 | 504 |
| 215/60 R16 | 129,00 | 664,4 | 2 087 | 479 |
| 225/45 R17 | 101,25 | 634,3 | 1 993 | 502 |
| 235/45 R18 | 105,75 | 670,3 | 2 105 | 475 |
| 245/40 R18 | 98,00 | 653,2 | 2 052 | 487 |
Tablodaki değerler ETRTO formülleriyle hesaplanmıştır; üretici bazında ±birkaç mm sapabilir.
205/55 R16 örneğinde: <strong>205</strong> = lastik genişliği (mm), <strong>55</strong> = yanak yüksekliğinin genişliğe oranı (%), <strong>R</strong> = radyal yapı, <strong>16</strong> = jant çapı (inç). Yanak yüksekliği = 205 × 0,55 = 112,75 mm olarak hesaplanır.
Evet. Araç bilgisayarı tekerleğin jant üzerindeki dönüş sayısından hızı ve mesafeyi hesaplar. Dış çap değişince gösterge kayar. Küçük çaplı lastik takılırsa gösterge olduğunuzdan hızlı gösterir; büyük çaplı lastik takılırsa daha yavaş gösterir. Bu araçla iki ebat arasındaki sapma yüzdesini öğrenebilirsiniz.
Genel kural, dış çap farkının <strong>±%3</strong> içinde kalmasıdır. %1 altı sapmalar pratikte fark edilmez; %1–3 arası kabul edilebilir; %3 üstü ise ABS ve ESP gibi güvenlik sistemlerinin kalibrasyonunu olumsuz etkileyebilir.
Tam olarak 631,9 mm'dir: Jant çapı 16 × 25,4 = 406,4 mm + iki yanak (2 × 112,75 = 225,5 mm) = 631,9 mm.
Jant çapını 1 veya 2 inç büyütürken toplam dış çapı sabit tutmak için lastiğin genişliğini artırıp oran yüzdesini düşürmektir. Örneğin 205/55 R16 → 225/45 R17 geçişi klasik bir plus-one uygulamasıdır. İki boyutun dış çapları birbirine çok yakın (631,9 mm ve 634,3 mm) olduğundan hız sapması yalnızca ~%0,38'dir.
Evet, hız göstergesiyle aynı mekanizmadan beslenir. Dış çap büyüdüğünde her devir daha uzun mesafe demektir; sayaç gerçeğinden az km kaydeder. Küçük çaplı lastik takılınca sayaç gerçeğinden fazla km kaydeder.
Lastik çevresi, aracın bir tam devirdeki yol mesafesini belirler. Karşılaştırma aracı olarak yaygındır: 205/55 R16 lastiğin çevresi ≈1985 mm = 1,985 m; yani 100 km'de bu lastik yaklaşık 50.376 kez döner.
Türkiye'de araç ruhsatında kayıtlı lastik ebadının dışına çıkmak, teknik muayenede sorun yaratabilir ve sigorta hasarı durumunda sıkıntıya yol açabilir. Ebat değiştirmeden önce bir lastik uzmanına veya yetkili servise danışmanız önerilir.
ISO 4000-1 ve ETRTO standartlarındaki geometrik formülleri kullanır; deterministic (sabit katsayılı) bir hesaplamadır. Üretici bazında gerçek lastik çapı ±2–3 mm sapabilir (lastik kür şişmesi ve yük altı baskıya bağlı). Karşılaştırma sonuçları için bu fark ihmal edilebilir düzeydedir.
Tekrar oyu önlemek için IP adresin şifrelenerek (hash) saklanır ve 90 gün sonra anonimleştirilir. KVKK.
Hemen Hesap
Türk vergi mevzuatı, sosyal güvenlik ve finans hesaplamalarını kod düzeyinde uygulayan bağımsız yayın platformu — tek kişilik sorumluluk.