Evde Bakım Maaşı Hesaplama 2026

Evde Bakım Maaşı: Kapsamlı Rehber

Evde bakım maaşı, Türkiye'deki sosyal yardım sisteminin en önemli unsurlarından biridir. Bakıma muhtaç engelli bireylerin kurumsal bakım yerine kendi evlerinde, aile fertleri tarafından bakılmasını teşvik eden bu uygulama, hem devlete ekonomik tasarruf sağlar hem de engelli bireylerin sevdikleriyle birlikte yaşamasına olanak tanır. Bu rehberde, evde bakım maaşı hakkında merak edilen tüm konuları detaylı şekilde ele alıyoruz.

Evde Bakım Maaşı Nedir?

Evde bakım maaşı, tam bağımlı engelli bireyin bakımını üstlenen aile fertlerine devlet tarafından ödenen düzenli bir gelir desteğidir. Bu ödeme, bakım hizmeti veren kişinin emeğine karşılık olarak düşünülebilir. 2026 yılı itibarıyla evde bakım maaşı tutarı on üç bin sekiz yüz yetmiş sekiz liradır.

Dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta vardır: Bu maaş, engelli bireye değil, bakımını üstlenen kişiye ödenir. Dolayısıyla evde bakım maaşı ile engelli maaşı birbirinden tamamen farklı uygulamalardır ve aynı kişi her ikisinden de yararlanabilir.

Tam Bağımlı Ne Demektir?

Evde bakım maaşının en kritik şartı, engelli bireyin sağlık kurulu raporunda "tam bağımlı" ifadesinin yer almasıdır. Eski mevzuatta bu durum "ağır engelli" olarak tanımlanıyordu. Tam bağımlılık, kişinin yeme, içme, giyinme, tuvalet ihtiyacı gibi temel günlük yaşam aktivitelerini tek başına gerçekleştirememesi anlamına gelir.

Eğer raporda "kısmi bağımlı" ifadesi varsa, evde bakım maaşı alamazsınız. Ancak bu durumda engelli maaşına başvurabilirsiniz. Rapor oranının yüzde kaç olduğu tek başına belirleyici değildir; önemli olan bağımlılık derecesidir. Yüzde yetmiş engel oranına sahip biri kısmi bağımlı olabilir, yüzde elli oranına sahip biri ise tam bağımlı olabilir. Bu ayrımı sağlık kurulu hekimleri yapar.

Gelir Kriteri: Engelli Maaşından Farklı

Evde bakım maaşı için uygulanan gelir sınırı, engelli maaşından daha yüksektir. Engelli maaşında kişi başı gelir sınırı net asgari ücretin üçte biri iken, evde bakım maaşında bu oran üçte ikidir. 2026 yılı için evde bakım maaşı gelir sınırı yaklaşık on sekiz bin yedi yüz on yedi liradır.

Bu daha yüksek sınır, orta gelirli ailelerin de bu yardımdan yararlanabilmesine olanak tanır. Örneğin, dört kişilik bir ailede toplam hane geliri yetmiş bin lira olsa bile, kişi başına on yedi bin beş yüz lira düştüğü için başvuru yapılabilir. Aynı aile, engelli maaşı için muhtaçlık sınırını aşmış sayılırdı.

Bakıcı Kimler Olabilir?

Evde bakım maaşı, herhangi birine ödenebilen bir ödeme değildir. Bakıcının belirli kriterleri karşılaması gerekir:

Birincisi, bakıcının engelli bireyle akrabalık bağı olması tercih edilir. Anne, baba, eş, çocuk, kardeş gibi birinci derece akrabalar öncelikli değerlendirilir. Ancak amca, dayı, hala gibi ikinci derece akrabalar da başvuru yapabilir.

İkincisi, bakıcının engelli bireyle aynı hanede veya çok yakın mesafede yaşaması beklenir. Farklı şehirde yaşayan bir akraba, bakıcı olarak kabul edilmez. Farklı adreste oturuyorsanız, özel bir heyet değerlendirmesi ve onayı gerekir.

Üçüncüsü, bakıcının on sekiz yaşından büyük olması ve bakım verebilecek sağlık durumunda olması gerekir. Kendisi de bakıma muhtaç olan biri bakıcı olamaz.

Profesyonel Bakıcı Tutarsam Ne Olur?

Evde bakım maaşı, aile içi bakımı teşvik etmek amacıyla tasarlanmıştır. Profesyonel bir bakıcı veya hemşire tutarsanız, bu maaşı alamazsınız. Çünkü ödeme, bakım hizmetini kendi üstlenen aile fertlerine yapılmaktadır.

Bazı aileler, profesyonel bakıcıya ödeme yapmak için evde bakım maaşını kullanmak istiyor. Ancak bu, sistemin mantığına aykırıdır. Eğer profesyonel bakım hizmeti alınıyorsa, engelli birey kurum bakımına da yönlendirilebilir ve devlet bu hizmeti doğrudan finanse edebilir.

Bayram İkramiyesi ve Ek Ödemeler

Evde bakım maaşı alanlar, emekliler gibi bayram ikramiyesi alamazlar. Bu ödeme, teknik olarak bir maaş değil, sosyal yardım niteliğindedir. Dolayısıyla Ramazan ve Kurban bayramlarında ek ödeme beklenmemelidir.

Ayrıca evde bakım maaşı, sigorta primi veya emeklilik hakkı kazandırmaz. Yani bakıcı olarak uzun yıllar bu maaşı alsanız bile, bu süre sigorta günü olarak sayılmaz. Emeklilik planlaması yaparken bu durumu göz önünde bulundurmak önemlidir.

Ödeme Ne Zaman Başlar?

Evde bakım maaşı ödemeleri, başvurunun onaylandığı tarihi takip eden aydan itibaren başlar. Geriye dönük toplu ödeme yapılmaz. Bu nedenle, şartları karşıladığınızı düşünüyorsanız, başvuruyu mümkün olan en kısa sürede yapmanız sizin lehinizedir.

Başvuru süreci birkaç hafta sürebilir. Sosyal inceleme, rapor doğrulama ve evrak kontrolü aşamaları zaman alır. Sabırlı olmanız ve eksik evrak bırakmamanız süreci hızlandırır.

Önemli Uyarılar

Engelli bireyin sağlık durumunda değişiklik olursa, raporun güncellenmesi gerekebilir. Tam bağımlı statüsünü kaybederseniz, evde bakım maaşı kesilir ancak engelli maaşına geçiş yapabilirsiniz.

Bakıcı değişikliği durumunda yeniden başvuru yapılması gerekir. Eski bakıcının ödeme alması durdurulur, yeni bakıcı için süreç baştan başlar.

Adres değişikliği, il dışına taşınma veya engelli bireyin vefatı gibi durumlarda derhal ilgili kuruma bildirim yapılmalıdır. Aksi halde fazla ödeme alınması durumunda geri ödeme yükümlülüğü doğabilir.

İlgili Araçlar: Tüm hesaplama araçlarımızı inceleyerek ihtiyacınıza uygun diğer hesaplayıcılara ulaşabilirsiniz.