AGS Eğitim Bilimleri ve Türk Millî Eğitim Sistemi
AGS Öğrenme Psikolojisi Soruları — Çözümlü
20 soru, her birinin doğru cevabı ve açıklaması ile. Önce kendin çöz, sonra çözümü aç.
Öğrenme Psikolojisi Çözümlü Sorular
- 1
Bandura'nın Sosyal Öğrenme Kuramı'na göre, bir bireyin başkasının davranışının sonuçlarını gözlemleyerek kendi davranışını düzenlemesine ne ad verilir?
- A) Model alma
- B) Dolaylı yaşantı
- C) Öz yeterlik
- D) Kendini düzenleme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Bireyin kendi başına yaşamasak bile başkalarının davranış sonuçlarını gözlemleyerek öğrenmesi 'Dolaylı Yaşantı' (Vicarious Experience) olarak adlandırılır. Model alma davranışı taklit etme sürecidir.
- 2
Koşullanan bir organizmanın yalnızca belirli bir uyarıcıya tepki verip ona benzeyen diğer uyarıcılara tepki vermemesi (genellemenin tersi) aşağıdaki kavramlardan hangisidir?
- A) Ayırt etme
- B) Genelleme
- C) Sönme
- D) Kendiliğinden geri gelme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Ayırt etme; koşullu uyarıcıyı benzer uyarıcılardan ayırarak yalnızca ona tepki vermedir. Genellemenin tersidir.
- 3
Tolman'a göre, pekiştireç olmadan da gerçekleşen ve gerek duyulana (performansa dönüşene) kadar gözlenemeyen öğrenme türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Gizil (örtük) öğrenme
- B) İçgörüsel öğrenme
- C) Klasik koşullanma
- D) Deneme-yanılma
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Gizil (örtük) öğrenme; pekiştireç olmadan da oluşan, ancak ihtiyaç duyulduğunda performansa dönüşerek gözlenebilen öğrenmedir. Tolman'ın bilişsel öğeli davranışçılığının kavramıdır.
- 4
Köhler'in şempanzelerle yaptığı deneylerde, hayvanların sorunu aniden çözerek muzlara ulaşması aşağıdaki öğrenme türlerinden hangisine örnektir?
- A) Deneme-yanılma
- B) İçgörüyle öğrenme
- C) Klasik koşullanma
- D) Programlı öğretim
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Köhler'in Gestalt kuramı çerçevesinde yaptığı çalışmalarda, problemin çözülmesinin ani bir kavrayışla gerçekleşmesi 'İçgörüyle Öğrenme' olarak tanımlanır.
- 5
Pavlov'un klasik koşullanma deneyinde, hiçbir öğrenme olmadan doğal olarak tepki doğuran uyarıcı (köpeğe verilen et) aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Koşulsuz uyarıcı
- B) Koşullu uyarıcı
- C) Nötr uyarıcı
- D) Koşullu tepki
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Doğal ve öğrenilmemiş biçimde tepki (salya) doğuran uyarıcıya koşulsuz uyarıcı denir. Zil sesi ise koşullanma sonrası koşullu uyarıcı hâline gelir.
- 6
Skinner'ın edimsel koşullanma kuramında, belirli bir zamana göre değil belirli sayıda doğru davranıştan sonra pekiştireç verilmesi (örneğin her 5 üründe bir prim ödenmesi) hangi pekiştirme tarifesidir?
- A) Sabit aralıklı pekiştirme
- B) Değişken aralıklı pekiştirme
- C) Sabit oranlı pekiştirme
- D) Sürekli pekiştirme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Davranış sayısına bağlı ve değişmeyen aralıklarla verilen pekiştirme sabit oranlı pekiştirme tarifesidir. Sabit aralıklı tarife ise zamana dayalıdır.
- 7
Tolman'a göre organizmanın çevresine ilişkin oluşturduğu, hedefe en kısa yoldan ulaşmasını sağlayan organize zihinsel temsil aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bilişsel harita
- B) Şema
- C) Refleks
- D) Pekiştireç
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Bilişsel harita; organizmanın çevreye ilişkin oluşturduğu organize zihinsel bilgi yapısıdır. Tolman'a göre organizma bu harita sayesinde amaca en kısa (en az çaba) yolu seçer.
- 8
İstendik bir davranışın tekrar edilme olasılığını artırmak için ortama hoşa giden bir uyarıcı eklenmesi (ödev yapan öğrenciye aferin denmesi) aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Olumlu pekiştirme
- B) Olumsuz pekiştirme
- C) Ceza
- D) Sönme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Olumlu pekiştirme; davranışın ardından ortama hoşa giden bir uyarıcı eklenerek davranışın artırılmasıdır. Olumsuz pekiştirmede ise hoşa gitmeyen bir uyarıcı ortamdan kaldırılır.
- 9
Vygotsky'nin Yakınsal Gelişim Alanı kuramı kapsamında, öğrencinin tek başına yapamadığı bir görevi öğretmen yardımıyla yapabilmesi ve ardından desteğin kademeli olarak çekilmesi sürecine ne ad verilir?
- A) İskeleleme
- B) Öz düzenleme
- C) Buluş yolu
- D) Sunuş yolu
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Öğrencinin mevcut gelişim düzeyinden potansiyel gelişim düzeyine ulaşması için sağlanan geçici destek mekanizmasına 'İskeleleme' (Scaffolding) denir. Destek zamanla çekilir.
- 10
Koşullanmış bir davranışın, pekiştireç verilmemeye devam edilmesi durumunda giderek azalıp ortadan kalkması aşağıdaki kavramlardan hangisidir?
- A) Genelleme
- B) Sönme
- C) Pekiştirme
- D) Kendiliğinden geri gelme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Pekiştirilmeyen koşullu davranışın zamanla zayıflayıp yok olmasına sönme denir.
- 11
Öğretmen Ahmet, gürültü yapan öğrencilerine 'Ödev yapma cezasını' kaldırmıştır. Bunun üzerine öğrencilerin sessiz çalışma davranışı artmıştır. Skinner'ın Edimsel Koşullanma Kuramı'na göre bu durum aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklanır?
- A) Olumlu Pekiştirme
- B) Olumsuz Pekiştirme
- C) Ceza
- D) Sönme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Davranışı artırmak amacıyla ortamdan hoş olmayan bir uyaranın (ödev cezası) kaldırılması 'Olumsuz Pekiştirme' olarak adlandırılır. Ceza davranışı azaltır, pekiştirme artırır.
- 12
Kaçamayacağı olumsuz durumlarla defalarca karşılaşan bireyin, sonradan kaçma/kurtulma imkânı doğsa bile pasif kalıp çaba göstermemesi aşağıdaki kavramlardan hangisidir?
- A) Öğrenilmiş çaresizlik
- B) Sönme
- C) Gizil öğrenme
- D) Ayırt etme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Öğrenilmiş çaresizlik; tekrarlanan kaçınılmaz olumsuz yaşantılar sonucu bireyin, koşullar değişse bile durumu değiştiremeyeceğine inanıp pasif kalmasıdır.
- 13
Bir öğretmen, sınıfa her girdiğinde belirli bir müzik çalmaktadır. Zamanla öğrenciler, öğretmen sınıfa girmese bile sadece müziği duyduklarında dikkatlerini derse vermeye başlamışlardır. Pavlov'un Klasik Koşullanma Kuramı'na göre bu durumda müzik sesi aşağıdakilerden hangisi haline gelmiştir?
- A) Koşulsuz uyaran
- B) Koşullu uyaran
- C) Koşullu tepki
- D) Nötr uyaran
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Başlangıçta nötr olan müzik sesi, öğretmen (koşulsuz uyaran) ile eşleştirilerek öğrencide dikkat davranışı (koşullu tepki) oluşturmuştur. Bu nedenle müzik sesi koşullu uyaran haline gelmiştir.
- 14
Bir öğretmenin 'Önce ödevini bitirirsen sonra oyun oynayabilirsin' diyerek sevilen bir etkinliği, sevilmeyen bir etkinliği yaptırmak için pekiştireç olarak kullanması aşağıdaki ilkelerden hangisine örnektir?
- A) Premack ilkesi
- B) Sönme
- C) Olumsuz pekiştirme
- D) Genelleme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Premack ilkesi (büyük anne kuralı); sıklığı yüksek/sevilen bir davranışı, sıklığı düşük/sevilmeyen bir davranışı yaptırmak için pekiştireç olarak kullanmaktır.
- 15
İstenmeyen bir davranışın tekrar olasılığını azaltmak amacıyla, davranışın ardından hoşa gitmeyen bir uyarıcının verilmesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ceza
- B) Olumlu pekiştirme
- C) Olumsuz pekiştirme
- D) Premack ilkesi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Ceza, bir davranışın tekrarını azaltmaya yöneliktir. Ortama hoşa gitmeyen bir uyarıcı eklenmesi I. tip ceza, hoşa giden bir uyarıcının kaldırılması II. tip cezadır. Pekiştirme ise davranışı artırır.
- 16
Edward Thorndike'ın kedilerle yaptığı 'problem kutusu' deneyleriyle ortaya koyduğu; davranışın sonuçlarına (ödül-ceza) bağlı olarak ve tekrarlı denemelerle öğrenildiğini savunan öğrenme türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İçgörüsel öğrenme
- B) Deneme-yanılma yoluyla öğrenme
- C) Klasik koşullanma
- D) Gözlem yoluyla öğrenme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Thorndike'ın bağlaşımcılık (etki yasası) kuramına göre öğrenme, doğru tepkinin tekrar denemelerle pekişmesiyle, yani deneme-yanılma yoluyla gerçekleşir.
- 17
Bilgiyi işleme kuramına göre, kapasitesi sınırsız kabul edilen ve bilginin kalıcı olarak depolandığı bellek türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Duyusal kayıt
- B) Kısa süreli bellek
- C) Uzun süreli bellek
- D) İşleyen bellek
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Bilgiyi işleme kuramında uzun süreli bellek, kapasitesi sınırsız ve kalıcı saklama özelliğine sahip bellektir. Kısa süreli bellek ise sınırlı kapasiteli ve kısa sürelidir.
- 18
Zil sesiyle salya tepkisi koşullanmış bir köpeğin, daha sonra zile benzeyen başka seslere de salya tepkisi vermesi klasik koşullanmadaki hangi kavramla açıklanır?
- A) Ayırt etme
- B) Uyaran genellemesi
- C) Sönme
- D) Gölgeleme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Koşullu uyarana benzeyen uyaranlara da benzer tepki verilmesi uyaran genellemesidir. Yalnızca belirli uyarana tepki verip benzerlerini elemek ise ayırt etmedir.
- 19
David Ausubel'in; yeni bilginin önceki bilgilerle ilişkilendirilerek kalıcı hâle geldiğini savunan ve dersin başında 'ön örgütleyiciler' kullanılmasını öneren yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Buluş yoluyla öğrenme
- B) Anlamlı öğrenme
- C) İşaret-gestalt öğrenme
- D) Edimsel koşullanma
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Ausubel'in anlamlı öğrenme (sunuş yoluyla öğretim) yaklaşımında, yeni bilgi var olan bilişsel yapıyla ilişkilendirilir ve ön örgütleyiciler bu bağı kurmak için kullanılır.
- 20
Sönmüş (artık tepki verilmeyen) bir koşullu tepkinin, bir süre sonra herhangi bir koşulsuz uyarıcı verilmeden kendiliğinden yeniden ortaya çıkması aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kendiliğinden geri gelme
- B) Sönme
- C) Genelleme
- D) Ayırt etme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Kendiliğinden geri gelme; sönen koşullu tepkinin, bir dinlenme süresinin ardından koşulsuz uyarıcıya gerek olmadan yeniden görülmesidir. Sönmenin, tepkinin tamamen silinmesi olmadığını gösterir.
Eğitim Bilimleri ve Türk Millî Eğitim Sistemi Diğer Konular
Bu sayfadaki sorular AGS konu dağılımına göre yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış özgün çalışma sorularıdır; ÖSYM'nin çıkmış soruları değildir. Resmî sınav kapsamı ve takvimi için ÖSYM ve MEB duyurularını esas alın.