AGS Eğitim Bilimleri ve Türk Millî Eğitim Sistemi
AGS Gelişim Psikolojisi Soruları — Çözümlü
20 soru, her birinin doğru cevabı ve açıklaması ile. Önce kendin çöz, sonra çözümü aç.
Gelişim Psikolojisi Çözümlü Sorular
- 1
Piaget'e göre, bebeklerin nesnelerin görüş alanından çıktığında yok olmadığını anlamaları ve onları aramaya başlamaları hangi kavramla açıklanır?
- A) Nesne devamlılığı
- B) Benmerkezcilik
- C) Odaklaşma (Merkezileşme)
- D) Tersine çevrilebilirlik
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Duyu hareket döneminin (0-2 yaş) önemli kazanımlarından biri nesne devamlılığıdır. Bebekler nesnenin gözden kaybolmasının yok olduğu anlamına gelmediğini bu dönemde kavrar.
- 2
Piaget'in bilişsel gelişim kuramında, 0-2 yaş arası bebeğin dünyayı duyuları ve hareketleriyle keşfettiği ve nesne devamlılığını kazandığı dönem aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Duyu-motor dönem
- B) İşlem öncesi dönem
- C) Somut işlemler dönemi
- D) Soyut işlemler dönemi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Duyu-motor dönem (0-2 yaş), bebeğin çevresini duyuları ve motor hareketleriyle tanıdığı, nesne devamlılığını kazandığı ilk bilişsel gelişim dönemidir.
- 3
Kohlberg'in ahlak gelişimi kuramında, bireyin kurallara toplumun onayını kazanmak ve mevcut düzeni (kanunları) korumak için uyduğu düzey aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Geleneksel düzey
- B) Gelenek öncesi düzey
- C) Gelenek sonrası düzey
- D) Özerk düzey
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Geleneksel düzeyde ahlaki davranışın ölçütü toplumsal onay ('iyi çocuk') ve yasa-düzenin korunmasıdır. Gelenek öncesinde ceza-çıkar, gelenek sonrasında evrensel ilkeler esastır.
- 4
Piaget'e göre, yeni karşılaşılan bir bilginin var olan zihinsel şemalara (bilgi yapılarına) yerleştirilmesi süreci aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Özümleme (asimilasyon)
- B) Uyumsama (akomodasyon)
- C) Dengeleme
- D) Örgütleme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Özümleme (asimilasyon); yeni bilginin mevcut şemalara olduğu gibi yerleştirilmesidir. Uyumsama (akomodasyon) ise şemaların yeni bilgiye göre değiştirilmesidir.
- 5
Piaget'e göre, var olan zihinsel şemaların yeni bilgiye uyacak şekilde değiştirilmesi veya yeni şema oluşturulması süreci aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Uyumsama (akomodasyon)
- B) Özümleme (asimilasyon)
- C) Korunum
- D) Benmerkezcilik
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Uyumsama (akomodasyon); mevcut şemaların yeni bilgiye uyacak biçimde değiştirilmesi ya da yeni şema kurulmasıdır. Özümleme ise bilginin var olan şemaya yerleştirilmesidir.
- 6
Gelişimin baştan ayağa, içten dışa ve genelden özele doğru belirli bir sıra izleyerek ilerlemesi, gelişimin hangi temel ilkesini ifade eder?
- A) Gelişimin bir bütün olması
- B) Gelişimin belli bir sıra ve yön izlemesi
- C) Gelişimde bireysel farklılıklar olması
- D) Gelişimin nöbetleşe ilerlemesi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Gelişimin baş-ayak, içten-dışa ve genelden-özele doğru düzenli bir sıra ve yön izlemesi, gelişimin belirli bir sıra ve yön izlemesi ilkesidir.
- 7
Erikson'un psikososyal gelişim kuramında, 0-1 yaş arası bebeğin bakım verenle kurduğu ilişkiye bağlı olarak temel bir tutum geliştirdiği ilk evre aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Temel güvene karşı güvensizlik
- B) Özerkliğe karşı utanç ve şüphe
- C) Girişimciliğe karşı suçluluk
- D) Kimliğe karşı rol karmaşası
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Erikson'un ilk evresi 'Temel güvene karşı güvensizlik'tir (0-1 yaş). Tutarlı ve sevgi dolu bakım temel güven, ihmal ise güvensizlik geliştirir.
- 8
Erikson'un psikososyal gelişim kuramına göre, ilkokul dönemi çocuklarının akademik ve sosyal görevlerde başarı durumlarına göre geliştirdikleri 'başarılı olma' veya 'yetersizlik' duyguları hangi evrede yer alır?
- A) Temel güvene karşı güvensizlik
- B) Özerkliğe karşı utanç ve şüphe
- C) Girişimciliğe karşı suçluluk
- D) Çalışkanlığa karşı aşağılık duygusu
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Erikson'un 6-12 yaş aralığını kapsayan dördüncü evresi 'Çalışkanlığa karşı aşağılık duygusu'dur. Çocuk bu dönemde üretkenlik ve başarı duygusu geliştirir.
- 9
Freud'un psikoseksüel gelişim kuramında, 0-1 yaş arası haz merkezinin ağız bölgesi olduğu (emme, ısırma, çiğneme) dönem aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Oral dönem
- B) Anal dönem
- C) Fallik dönem
- D) Genital dönem
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Oral dönem (0-1 yaş); haz merkezi ağızdır. Bebek emme, ısırma ve çiğneme yoluyla doyum sağlar; ihtiyaçların dengeli karşılanması güven duygusu oluşturur.
- 10
Piaget'in bilişsel gelişim kuramında, 2-7 yaş arası çocukların benmerkezci düşündüğü, nesneleri tek bir özelliğe göre değerlendirdiği (odaklanma) ve korunum ilkesini henüz kazanamadığı dönem aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Duyu-hareket dönemi
- B) İşlem öncesi dönem
- C) Somut işlemler dönemi
- D) Soyut işlemler dönemi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
İşlem öncesi dönemde (2-7 yaş) çocuk benmerkezcidir, tek boyuta odaklanır ve korunumu kazanamamıştır. Korunum, somut işlemler döneminde kazanılır.
- 11
Kohlberg'in ahlak gelişimi kuramında, bireyin kurallara ceza almamak ya da ödül-çıkar elde etmek amacıyla uyduğu en alt düzey aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Gelenek öncesi düzey
- B) Geleneksel düzey
- C) Gelenek sonrası düzey
- D) Özerk ahlak düzeyi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Gelenek öncesi düzeyde ahlaki davranış, ceza-itaat ve çıkar (ödül) eksenlidir. Geleneksel düzeyde toplumsal onay ve yasalar, gelenek sonrasında ise evrensel ilkeler esas alınır.
- 12
Gelişim psikolojisinde, bireyin gelişiminin belirli bir dönemde belirli bir uyarana daha duyarlı olduğu ve bu dönemde öğrenmenin daha kolay gerçekleştiği, kaçırıldığında telafisi zor olan dönemlere ne ad verilir?
- A) Hazırbulunuşluk
- B) Kritik dönem
- C) Olgunlaşma
- D) Sosyalleşme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Kritik dönem, gelişimin belirli bir alanda en hızlı ve en kolay gerçekleştiği, bu dönemde uygun uyarı alamazsa gelişimin tam olarak gerçekleşemediği zaman aralığıdır.
- 13
Bireyin gelişiminde hem kalıtımın (genetik) hem de çevrenin (yaşantı) birlikte etkili olduğunu savunan görüş aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Gelişimi yalnızca kalıtım belirler
- B) Gelişimi yalnızca çevre belirler
- C) Gelişim, kalıtım ve çevrenin etkileşimiyle gerçekleşir
- D) Gelişim tamamen rastlantısaldır
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Çağdaş gelişim psikolojisi, gelişimin kalıtım ve çevrenin etkileşimiyle (birlikte) gerçekleştiğini kabul eder. Yalnızca biri belirleyici değildir.
- 14
Bir çocuğun yürüyebilmesi için kas ve sinir sisteminin yeterli olgunluğa erişmesi gerekir; bu olgunluk sağlanmadan ne kadar alıştırma yapılırsa yapılsın yürüme gerçekleşmez. Bu durum aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklanır?
- A) Öğrenme
- B) Olgunlaşma
- C) Güdülenme
- D) Pekiştirme
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Öğrenme ya da çevresel etki olmaksızın, biyolojik bir programa bağlı olarak organların belirli işlevleri yapabilecek olgunluğa ulaşması olgunlaşmadır. Yürüme için olgunlaşma ön koşuldur.
- 15
Piaget'e göre yaklaşık 11 yaş ve sonrasında ortaya çıkan; soyut, hipotetik (varsayımsal) ve tümdengelimli düşünmenin geliştiği dönem aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Soyut işlemler dönemi
- B) Somut işlemler dönemi
- C) İşlem öncesi dönem
- D) Duyu-motor dönem
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Soyut işlemler dönemi (yaklaşık 11 yaş ve üzeri); birey soyut kavramlar, varsayımlar ve olasılıklar üzerinde mantıksal düşünebilir.
- 16
Piaget'in bilişsel gelişim kuramına göre, çocukların nesnelerin şekli veya düzeni değişse bile miktarının sabit kaldığını anlayabildiği ve mantıksal işlemleri somut nesneler üzerinden gerçekleştirebildiği dönem aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Duyu hareket dönemi
- B) İşlem öncesi dönem
- C) Somut işlemler dönemi
- D) Soyut işlemler dönemi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Piaget'in kuramında 7-11 yaş aralığını kapsayan somut işlemler döneminde çocuklar korunum ilkesini kazanır ve mantıksal işlemleri somut nesneler yardımıyla yapabilirler.
- 17
Freud'a göre 1-3 yaş arası, tuvalet eğitiminin verildiği ve çocuğun denetim ile bağımsızlık konusunda ilk adımları attığı dönem aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Anal dönem
- B) Oral dönem
- C) Fallik dönem
- D) Gizil (latans) dönem
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Anal dönem (1-3 yaş); haz anüs bölgesindedir. Tuvalet eğitimi bu dönemde verilir ve çocuğun özdenetim ile bağımsızlık gelişimi açısından önemlidir.
- 18
Freud'un psikoseksüel gelişim kuramında, çocuğun karşı cinsten ebeveyne ilgi duyduğu (Oidipus/Elektra karmaşası) ve cinsel kimliğini kazanmaya başladığı dönem aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Oral dönem
- B) Anal dönem
- C) Fallik dönem
- D) Genital dönem
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Fallik dönemde (yaklaşık 3-6 yaş) Oidipus ve Elektra karmaşaları yaşanır; çocuk aynı cinsten ebeveynle özdeşim kurarak cinsel kimliğini kazanmaya başlar.
- 19
Erikson'un kuramına göre, ergenlik dönemindeki bireyin 'Ben kimim?' sorusuna yanıt ararken yaşadığı ve olumlu çözülmesi durumunda sadakat erdeminin kazanıldığı temel çatışma aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kimlik kazanmaya karşı rol karmaşası
- B) Yakınlığa karşı yalnızlık
- C) Üretkenliğe karşı durgunluk
- D) Benlik bütünlüğüne karşı umutsuzluk
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Ergenlik dönemi (12-18 yaş) Erikson'un kuramında 'Kimlik kazanmaya karşı rol karmaşası' evresidir. Birey bu dönemde kendi değerlerini ve hedeflerini belirlemeye çalışır.
- 20
Bronfenbrenner'in ekolojik sistemler kuramında, bireyin doğrudan etkileşim içinde olduğu en yakın çevreyi (aile, okul, akran grubu) ifade eden sistem aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Mikrosistem
- B) Mezosistem
- C) Ekzosistem
- D) Makrosistem
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Mikrosistem; bireyin doğrudan ve sürekli etkileşimde bulunduğu en yakın çevredir (aile, okul, akranlar). Mezosistem bu mikrosistemler arası ilişkileri, makrosistem ise toplumun genel kültür ve değerlerini kapsar.
Eğitim Bilimleri ve Türk Millî Eğitim Sistemi Diğer Konular
Bu sayfadaki sorular AGS konu dağılımına göre yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış özgün çalışma sorularıdır; ÖSYM'nin çıkmış soruları değildir. Resmî sınav kapsamı ve takvimi için ÖSYM ve MEB duyurularını esas alın.