Ana içeriğe geç
2026 Güncel
HH
HH

Çalışan Hakları

Brüt - Net Maaş Nedir? 2026

Brüt maaş, kesinti yapılmadan önceki toplam maaştır. Net maaş ise SGK primi (%14), işsizlik sigortası (%1) ve gelir vergisi düşüldükten sonra elinize geçen tutardır.

Brüt maaş, sözleşmenizde yazan rakamdır. Hiçbir kesinti yapılmamış halidir. Net maaş ise tüm yasal kesintiler düştükten sonra elinize geçen rakamdır. Aralarındaki fark cebinizden çıkmaz; doğrudan SGK ve devlete aktarılır.

Bordrodaki kesintiler

  • SGK İşçi Payı — %14: Brüt ücretin %14'ü Sosyal Güvenlik Kurumu'na işçi adına yatar. Emeklilik ve sağlık primidir.
  • İşsizlik Sigortası — %1: İşten çıkarılırsanız işsizlik maaşı alabilmenizi sağlayan fon.
  • Gelir Vergisi — %15-%40: Kümülatif matraha göre artan oranlı dilimden hesaplanır. Yıl ilerledikçe oran yükselir, net maaş düşer.
  • Damga Vergisi — binde 7,59: Her bordroya uygulanan ufak vergi.

İşveren maliyeti ayrı bir hikâye

İşverenin gerçek yükü brütten de büyüktür. SGK işveren payı %20,5 (teşvikle %15,5) ve işsizlik sigortası işveren payı %2 brüte eklenir. Yani brüt 50.000 TL maaşlı bir çalışan, işverene yaklaşık 60.000-62.000 TL'ye mal olur.

Asgari ücretliler için fark daha küçük

2022'den beri asgari ücret tutarı kadar olan kısım gelir vergisinden ve damga vergisinden istisna. Yani asgari ücretliler için kesinti sadece SGK %14 + işsizlik %1 olur. Asgari ücretin üzerindeki kısım normal vergilere tabidir.

Örnekler

  • 1Brüt 40.000 TL → SGK %14 (5.600) + İşsizlik %1 (400) = 6.000 TL kesinti. Vergi muafiyeti dilimine bağlı olarak net yaklaşık 30.000–32.000 TL.
  • 2Brüt 100.000 TL → toplam kesinti yaklaşık 28.000–35.000 TL bandında, net 65.000–72.000 TL (yıl içindeki kümülatif matraha göre).
  • 3Asgari ücretli (brüt 26.005 TL) → sadece SGK + işsizlik düşer; net 22.105 TL bandında olur.

Sıkça Sorulanlar

Aynı brüt maaşla yıl boyunca neden net farklı?

Gelir vergisi kümülatif matraha göre hesaplanır. Yılbaşında %15 dilimindesinizdir, ay geçtikçe matrahınız büyür ve %20, %27 dilimlerine sıçrarsınız. Bu yüzden ocaktaki net, aralıktakinden yüksektir.

Şirket bana brüt mü net mi söylemeli?

İş Kanunu sözleşmenin brüt rakam üzerinden yapılmasını öngörür. Net rakamı netleştirmek size düşer. Yıl içinde net maaş değişeceği için 'aylık net 50.000 vereceğim' sözü teknik olarak hatalı bir taahhüttür.

AGİ hâlâ var mı?

Asgari Geçim İndirimi 2022'de asgari ücretin vergi muafiyetiyle birleşti. Bordroda AGİ kalemini ayrı görmüyorsanız sebebi budur.

BES kesintisi de var mı?

Otomatik BES çalışan iradesine bağlıdır ve %3'lük katkı maaştan kesilebilir. Ancak istediğiniz zaman cayma hakkınız vardır; cayanlara para iadesi yapılır.

Kaynaklar