AGİ, asgari ücretle geçinen bir kişinin gelir vergisinin bir kısmının devlet tarafından üstlenilmesi mantığıyla doğmuş bir indirimdir. 2022 öncesinde her çalışanın bordrosunda ayrı bir kalem olarak görülürdü ve ücretten alınan gelir vergisinden düşülerek nete eklenirdi.
2022'de ne oldu?
1 Ocak 2022'den itibaren asgari ücret tutarı kadar olan kısım gelir vergisi ve damga vergisinden istisna tutuldu. Bu mantıken AGİ'yi gereksiz kıldı: artık herkes 'asgari ücretlik kısmı' otomatik olarak vergisiz alıyor. Yasal olarak AGİ kalkmadı, ancak bordroda ayrı bir satır olarak görünmemeye başladı. Net maaşa etkisi yine içeride; sadece bordro sade gözüküyor.
Eski oranlar (referans için)
2022 öncesi AGİ, asgari ücretin yıllık brütünün vergi tutarına medeni hal/çocuk katsayısı uygulanarak hesaplanırdı:
- Bekâr / çocuksuz: %50
- Evli, eş çalışmıyor: +10 puan
- 1. çocuk: +7,5 puan
- 2. çocuk: +7,5 puan
- 3. çocuk: +10 puan
- 4. ve sonraki: +5 puan
Bu sistem 2022'den sonra fonksiyonelliğini yitirdi çünkü herkes zaten asgari ücretlik kısmı sıfır vergiyle alıyor.
Hâlâ önemli olan ne?
İşveren maliyeti hesaplarken AGİ'nin kaldırılışı işveren için artıdan eksiye dönüştü; çünkü eskiden brüt maaşa eklenen AGİ ileride mahsuplaşılırdı. Şimdi bu masraf yok ama yerine asgari ücret istisnası geldi. Sonuç: çalışan açısından net rakam çok benzer; yapı sadeleşti.