Mevduat, bankaya yatırdığınız ve karşılığında faiz kazandığınız paradır. Banka açısından da önemli — kredi vereceği fonun ana kaynağı bankaya yatan mevduatlardır. Tüketici-banka ilişkisinin en temel aracı.
Vadeli mı, vadesiz mi?
- Vadeli mevduat: 1 ay, 3 ay, 6 ay, 1 yıl gibi sabit bir süre seçersiniz. O sürede çekemezsiniz; çekerseniz faizden mahrum kalırsınız ("vadesinden önce kıran" mevduat). Faiz oranı yüksek.
- Vadesiz mevduat: İstediğin zaman çekebilirsin. Banka faizi ya çok düşük ya hiç vermez. ATM, EFT ve günlük işlem için kullanılır.
Stopaj: net hesabı çarpıtır
Mevduat faizi gelir vergisi stopajına tabidir. Banka size brüt faizi yatırmaz, vergi düşülmüş net rakamı yatırır:
| Vade | Stopaj (TL mevduat) |
|---|---|
| 0-6 ay | %15 |
| 6-12 ay | %12 |
| 1 yıl üstü | %10 |
| Döviz mevduat | %20-25 |
%48 brüt yıllık faiz, 1 yıl vadeli TL mevduat: net %43,2. Bu hesabı atmadan "%48 kazanacağım" demek hatalı.
TMSF güvencesi
Bankalar batsa bile mevduatlarınızın bir kısmı Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından güvence altındadır. 2024 sonu güncellemesiyle kişi başı banka başı 650.000 TL'ye kadar mevduat (TL/döviz/kıymetli maden) güvencelidir. Bu rakamın üstünü farklı bankalara dağıtmak prudent yaklaşımdır.
Kur Korumalı Mevduat (KKM)
2021'de tasarruf sahiplerini TL'de tutmak için çıkarıldı. Kur farkı belirli orana ulaşırsa Hazine eksiği tamamlıyor; aksi halde sıradan TL mevduat gibi faiz alıyorsunuz. 2024'ten itibaren KKM kademeli olarak kaldırılıyor; yeni alımlar yapılamıyor, mevcutlar vade sonu kapatılıyor.