Doğalgaz faturası, ölçülmüş gaz tüketiminin BOTAŞ'ın belirlediği toptan satış fiyatı + dağıtım şirketinin uyguladığı dağıtım bedeli + vergiler + sabit abonelik kalemleriyle ücretlendirildiği aylık belgedir. Türkiye'de tek bir doğalgaz şirketi yok; bulunduğunuz ile göre İGDAŞ (İstanbul), Başkentgaz (Ankara), AKSA (50+ il), Bursagaz, İzgaz gibi farklı dağıtım şirketleri vardır. Hepsi aynı toptan fiyattan alır ama dağıtım marjını kendi belirler.
Sm³: doğalgazın 'sabit metreküpü'
Faturada gördüğünüz birim Sm³'tür — Standart Metreküp. Sayaç gerçek metreküpü ölçer; ama gazın hacmi sıcaklık ve basınçla değişir. Sm³, gazı standart koşullara (0°C, 1 atmosfer) çekerek karşılaştırılabilir hâle getirir. Bu yüzden faturada 'düzeltme katsayısı' kalemi vardır: gerçek metreküp × katsayı = Sm³.
Kademeli tüketim tarifesi
BOTAŞ mesken tarifesinde yıllık tüketime göre kademe vardır. Düşük tüketim sübvanse edilir, yüksek tüketim daha pahalıya satılır:
- Düşük kademe: belirli yıllık üst sınıra kadar (örneğin 5.000 Sm³/yıl gibi) standart tarife.
- Yüksek kademe: üst sınırı aşan kısım için yüksek tarife.
Sınırlar EPDK ve BOTAŞ ortak kararıyla yıllık güncellenir. Ev tipinize ve ısıtma alışkanlığınıza göre 5.000-7.000 Sm³ aralığı kombili evlerde sık aşılan eşiktir.
Sabit abonelik bedeli
Hiç gaz kullanmasanız bile sabit abonelik bedeli ödersiniz. Bu, dağıtım şebekesinin bakım maliyetidir; sayaç okuma, baca emniyet kontrolü, periyodik servisler bu bedelden karşılanır. Yaz aylarında 'kullanmadığım hâlde neden fatura geldi' sorusunun cevabı bu kalemdir.
Vergi ve fon kalemleri
- KDV: mesken için %20.
- BTV (Belediye Tüketim Vergisi): %1.
- TRT payı: aktif tüketim üzerinden %2.
Doğalgaz faturasında elektriğe oranla vergi yükü daha düşük tutulmuştur — politika tercihidir, ısınmayı daha ulaşılır kılmak için.
kWh dönüşümü ve enerji içeriği
1 Sm³ doğalgaz kabaca 10,64 kWh enerji üretir. Bu rakam 'üst ısıl değer' (kalori değeri) olarak biline gelmiştir; doğalgazı elektrikle veya kömürle karşılaştırırken bu çevirme katsayısı kullanılır. Kombi seçerken etiketteki kW değeri ile faturadaki Sm³ değerini bu katsayıyla bağlarsınız.