ÖTV, ekonomide "ek vergilemek istediğimiz" ürünlere uygulanan özel bir vergidir. Devlet bazı malların tüketimini yavaşlatmak (sigara, alkol) ya da yüksek gelir grubu tüketiminden ek pay almak (lüks otomobil) için ÖTV koyar. Tek seferde uygulanır — KDV gibi her aşamada işlemez.
Dört liste, dört mantık
- I sayılı liste: Petrol ürünleri (benzin, motorin, LPG). Litre başına sabit TL — fiyat artsa da düşse de tutar değişmez. 2026 başında benzin litresinde yaklaşık 11 TL ÖTV vardır.
- II sayılı liste: Motorlu taşıtlar. Otomobillerde matrah üstüne %45 ile %220 arasında oran uygulanır; vergisiz fiyat dilimine göre değişir.
- III sayılı liste: Alkollü içecekler, tütün, kolalı içecekler. Hem maktu (litre/paket başı sabit TL) hem nispi (yüzde) uygulanır.
- IV sayılı liste: Lüks tüketim — kürk, mücevher, beyaz eşya bazı kalemler. Genelde %5–%20 bandında.
Otomobilde ÖTV oranları (2026 dilimleri)
Vergisiz fiyat dilimi yükseldikçe oran artar. Örnek bir 1.6 motor için kabaca:
- 0–280.000 TL vergisiz: %45
- 280.000–540.000 TL: %50
- 540.000 TL üzeri: %80
Üstüne KDV de eklenir; sonuçta showroom fiyatı vergisiz fiyatın 2-3 katına çıkabilir.
KDV ile farkı
KDV her el değiştirmede uygulanır, ÖTV sadece bir kez (üretici/ithalatçı çıkışında). KDV oranı geneldir, ÖTV ürün başına farklıdır. ÖTV'nin üstüne KDV eklenir; tersi olmaz.