Veraset ve İntikal Vergisi Nedir? 2026

Veraset ve intikal vergisi, bir kişinin mal varlığına başkasından bedelsiz geçen değerleri vergileyen üst kategoridir. İki farklı şekilde tetiklenir:

Veraset: ölüm yoluyla intikal. Mirasçı sıfatıyla aldığınız mülk, para, araç, kıymetli evrak.
İvazsız intikal: hayatta iken bağış, hibe, hediye yoluyla intikal. Anne-babanın çocuğa daire vermesi, kardeşler arası para transferi, ihaleyle değil bağışla edinim.

Mevzuat dayanağı 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu, 1959'dan beri yürürlükte. Vergi idaresi GİB (Gelir İdaresi Başkanlığı); beyanname mirasbırakanın son ikametgâh yerindeki vergi dairesine verilir.

Vergi dilimleri ve oranlar

Vergi tek oranla değil artan oranlı dilim sistemiyle hesaplanır. Veraset (ölüm) ve ivazsız intikal (bağış) için iki ayrı tarife vardır; ivazsız intikal tarifesi daha yüksektir çünkü hayatta iken yapılan bağışı caydırma amacı taşır.

Veraset tarifesi (ölüm yoluyla)

Yaklaşık beş dilim halindedir; en alttaki dilim için %1'den başlar, en üst dilim için %10'a kadar yükselir. Dilimlerin TL üst sınırları her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir.

İvazsız intikal tarifesi (bağış)

Aynı dilim mantığı ama oranlar daha yüksek: %10'dan başlayıp %30'a kadar çıkar. Bu yüzden hayatta iken çocuğa daire devretmek, ölümle intikal etmesini beklemekten daha pahalıya mal olur — vergi açısından.

İstisna tutarları: 1. derece mirasçılar için indirim

Eş ve çocuklar için 'değer indirimi' uygulanır; belirli bir tutara kadar mirasın vergisi sıfırdır. Bu indirim her mirasçı için ayrı uygulanır:

Eş için: daha yüksek istisna (eşe 'sağ kalan eş hissesi' avantajı tanınır).
Çocuklar için: standart istisna tutarı.
Engelli mirasçılar için: ek indirim mevcuttur.

Tutarlar her yıl ocak ayında yeniden değerleme oranıyla güncellenir. 2026 için YDO %25,49 (27 Kasım 2025 tarihli, 33090 sayılı Resmi Gazete, VUK 585 sayılı Genel Tebliğ). Vergi dilim üst sınırları, istisnalar ve ceza tutarları bu oranda artırıldı; güncel rakamı GİB sirkülerlerinden ya da sayfa üstündeki hesaplayıcıdan alın.

Beyanname: ölümden 4 ay içinde

Mirasbırakanın ölümünden itibaren 4 ay (yurtdışında ölüm halinde 6 ay) içinde mirasçılar topluca veya bireysel olarak veraset ve intikal vergisi beyannamesi vermek zorundadır. Geç verilirse usulsüzlük cezası işler. Beyannameyle birlikte:

Veraset ilamı (mahkeme veya noterden alınır)
Mirasbırakanın mal varlığı listesi (tapu, araç ruhsatı, banka hesap dökümleri)
Borç bildirimi (mirasçının ödeyeceği vergiyi düşürür)

Taksitle ödeme: 3 yıla kadar

Vergi, beyannameyi takip eden 3 yıl içinde 6 eşit taksitte ödenebilir. Mayıs ve kasım aylarında olmak üzere yılda iki kez taksit yatırılır; toplamda 3 yıl × 2 = 6 taksit. Faiz işlemez; bu vergi açısından nadir görülen bir avantajdır.

Önemli istisna: tapu işlemleri için ilişiksiz belgesi

Mirasla intikal eden tapuyu satmak veya bağışlamak için 'ilişiksizlik belgesi' gerekir. Yani veraset vergisi tahakkuk etmemiş veya ödenmemişse tapu sicil müdürlüğü işlem yapmaz. Mirasçılar 'biz vergisini ödemeyiz' diyerek tapuyu da kullanamaz hâle gelir; pratikte ödeme zorlanmıştır.

Örnekler

1Vefat eden babadan iki çocuğa kalan 6 milyon TL değerindeki daire: çocuklara eşit pay düşer, her birinin payı istisna tutarı altındaysa vergi sıfır kalabilir.

2Anne hayatta iken kızına 4 milyon TL'lik daireyi bağış olarak devrediyor: ivazsız intikal tarifesi (yüksek dilim) uygulanır; istisna tutarı sonrası kalan kısma %10-30 arası vergi.

3Vefat eden eşten kalan 8 milyon TL miras: eş istisnası ve çocuk paylarına düşen kısımlar için ayrı ayrı dilim hesabı yapılır; toplam vergi yükü çocuklarda farklı, eşte farklı.

4Yurtdışında vefat eden bir vatandaşın mirası: beyanname süresi 6 aydır; tüm dünyadaki mal varlığı bildirilir, çifte vergilendirme antlaşması varsa Türkiye'deki vergiden indirim alınabilir.

Sıkça Sorulanlar

Eşten eşe kalan miras vergisiz mi?

Tamamen vergisiz değil ama yüksek istisna uygulanır. Sağ kalan eşin payı için ek indirim vardır; ortalama büyüklükte bir miras (orta segment daire + birikim) için eşin vergisi sıfır çıkabilir. Yüksek tutarlı miraslarda istisna sonrası kalan kısma vergi tahakkuk eder.

Mirası reddedersem vergi öder miyim?

Hayır. Mirasın hukuki reddi (ölümü öğrendiğinizden 3 ay içinde sulh hukuk mahkemesine başvuru) ile mirasın tüm hak ve borçlarından çıkarsınız; veraset vergisi de bunlara dahildir. Mirasbırakanın borçları varsa ve mal varlığı yetmiyorsa miras reddi en akıllıca çözümdür.

Bağış yaparken ivazsız intikal vergisi nasıl önlenir?

Yasal olarak vergiden tamamen kaçınmak mümkün değil ama bazı yöntemler vergiyi azaltır: (1) Bağış yerine 'satış' göstermek — ama yetersiz bedelle satış sahte muvazaa olarak iptal edilebilir. (2) Yıllara yayarak istisna tutarı kadar bağış yapmak. (3) Eğitim, sağlık masrafları için yapılan ödemeler — bunlar bağış sayılmaz. Vergi danışmanına danışmak şarttır; sahte göstermek ciddi yaptırım doğurur.

Beyannameyi geç verirsem ne olur?

Vergi Usul Kanunu çerçevesinde usulsüzlük cezası kesilir; ayrıca verginin gecikmesi için gecikme zammı işler. 4 aylık süre kaçırılırsa idare doğrudan vergi tarhiyatı yapabilir; ödeme yine 3 yıllık taksite bölünür ama gecikme cezası eklenir. Mirasçılar genelde 4 ayı 'haber vermeyiz fark etmeyiz' diye geçirir; tapu satışı veya banka hesap kapama sırasında durum patlak verir.

Hangi mal varlığı vergilendirilir, hangisi muaf?

Vergilendirilenler: gayrimenkul, taşıt, banka hesabı, mevduat, hisse senedi, altın, dövizler, kıymetli eşya. Muaf veya değer dışı tutulanlar: sağlığında ödenmiş emeklilik primleri, mirasçının kullanımındaki ev eşyası ve kişisel kullanım eşyası, ölümle birlikte sona eren haklar (örneğin emekli aylığı kendisi).