Engelli Maaşı Nedir? 2026

Engelli maaşı, sağlık kurulu raporuyla %40 ve üzeri engel oranı bulunan ve geliri muhtaçlık sınırının altında olan vatandaşlara devletin ödediği aylıktır. Resmi adı '2022 sayılı kanun kapsamında engelli aylığı'; Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (ASHB) öder.

Bu bir 'sigortalı emeklilik' değil — sigortalılığa, prim ödemiş olmaya, çalışma geçmişine bakılmaz. Mantığı sosyal devlet ilkesi: çalışamayacak durumda olan ve geliri yetmeyen vatandaşa nakdi destek.

İki temel şart birden tutmalı

1) Engel oranı

Tam teşekküllü bir devlet hastanesinden alınmış sağlık kurulu raporuyla %40 ve üzeri engel oranı kanıtlanmalı. İki kademe var:

%40-69: 'Engelli' kategorisinde aylık alır.
%70 ve üzeri: 'Bakıma muhtaç engelli' kategorisi; hem aylık daha yüksektir hem de evde bakım maaşı ayrı bir hak olarak doğar.

2) Hane gelir testi

Hane içindeki kişi başı net gelir, aylık net asgari ücretin üçte birinin altında olmalı. 'Hane' kavramı geniş: aynı evde yaşayan eş, çocuk ve aynı haneyi paylaşan akrabalar dahil. Aile birinin geliri yüksekse bu kişi başı sayıya yansır ve aylık reddedilir.

Önemli detay: bireyin geliri değil, hane kişi başı geliri ölçüt. Eşi ya da ebeveyni iyi gelirli olan engellinin başvurusu çoğu zaman reddedilir.

18 yaş altı çocuk için ayrı düzenleme

18 yaşını doldurmamış engelli çocuğa bakan annelere veya babalara da 2022 sayılı kanun kapsamında aylık ödenir. Buna 'engelli yakını aylığı' denir; ödeme aileye yapılır, çocuğun büyümesiyle 18'inde engelli aylığına dönüşür.

Başvuru: il/ilçe Sosyal Yardım Vakfı

Başvuru e-Devlet üzerinden veya bağlı bulunduğunuz il/ilçedeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı'na yapılır. SYDV ev ziyaretiyle gelir testi yapar, sağlık kurulu raporu kontrol edilir, kararı Vakıf Mütevelli Heyeti verir.

Bonus haklar

2022 aylığı alanlar otomatik olarak genel sağlık sigortalısı sayılır; tedavi ve ilaç hakkı doğar.
Engellilik vergi indirimi (gelir vergisi) ayrı bir hak; çalışan engelli ya da bakmakla yükümlü olduğu engelli yakını olan herkes faydalanabilir.
%70 ve üstü engelli aile bireyine bakan kişi evde bakım maaşını ek olarak alabilir.

Örnekler

1Annesi vefat etmiş, babası asgari ücretle çalışan, %50 engel raporlu 30 yaşında biri: hane kişi başı gelir muhtaçlık sınırının altındaysa engelli maaşı bağlanır.

2%75 engelli çocuğun annesi: 18 yaşına kadar 'engelli yakını aylığı', 18'inden sonra çocuk adına 'bakıma muhtaç engelli aylığı' alır; ayrıca evde bakım maaşı talep edilebilir.

3%45 engelli ama eşi yüksek maaşlı çalışan biri: hane kişi başı gelir sınırı aştığı için engelli maaşı reddedilir, ama engelli vergi indirimi hakkı çalışırken kullanılabilir.

4%70 üzeri engelli ve sigortalı çalışıyor olan biri: engelli maaşına başvuramaz (aktif sigortalılık var) ama erken emeklilik hakkından yararlanabilir.

Sıkça Sorulanlar

Engelli maaşı miktarı her yıl artıyor mu?

Evet. 2022 sayılı kanun aylıkları memur maaş katsayısına bağlıdır; her yıl ocak ve temmuz ayında memur zammına paralel güncellenir. %40-69 ve %70+ kategorilerinin tutarları farklıdır; güncel rakamı sayfadaki hesaplayıcıdan görebilirsiniz.

Hane gelir testi tam olarak nasıl yapılır?

SYDV görevlisi eve ziyaret yapar; banka hesapları, tapu, araç, gelir belgeleri taranır. Hane içindeki herkesin (eş, çocuk, anne-baba aynı evdeyse) gelirleri toplanır, hane kişi sayısına bölünür. Bu ortalama, aylık net asgari ücretin 1/3'ünden düşük olmalıdır.

Çalışıyorum, engelli maaşı alabilir miyim?

Aktif sigortalılığınız varsa hayır. 2022 sayılı kanun aylığı 'sosyal güvencesizlik' ve 'gelir yetersizliği' temelinde verilir. Çalışan engelli vatandaşlar için ayrı bir hak olarak engellilik vergi indirimi vardır — gelir vergisinden indirim sağlar.

Sağlık kurulu raporum eski, yenilemem gerekir mi?

Engel oranı 'sürekli' belirtilmemişse evet. Çoğu rapor 'kontrol süresi' yazılı verilir; süresi dolduğunda yenileme gerekir. 'Sürekli engel oranı' yazılı raporlar ise ömür boyu geçerlidir, yeniden başvuru gerekmez.

Başvurum reddedilirse ne yapabilirim?

60 gün içinde SYDV Mütevelli Heyeti kararına itiraz edilebilir. İtiraz reddedilirse İdare Mahkemesi'nde dava açma hakkı doğar. Çoğu reddin sebebi hane kişi başı gelirin yüksek çıkması; gelir hesaplamasında hata varsa belge sunarak yeniden inceleme istenebilir.