KYK borcu, lisans ve lisansüstü eğitim sırasında Gençlik ve Spor Bakanlığı'na bağlı Kredi ve Yurtlar Kurumu (KYK)'ndan alınan öğrenim kredisinin mezuniyet sonrası iade edilen şeklidir. Mantığı sosyal devlet kredisi: düşük gelirli öğrenciye eğitim süresince aylık ödeme yapılır, çalışmaya başladıktan sonra geri alınır. Burs ile kredi sıklıkla karıştırılır — burs geri ödenmez, kredi geri ödenir.
Burs vs Kredi: ödeme yükümlülüğünüz var mı?
- Burs: üniversite başarısı, gelir durumu veya özel kategoriler (şehit-gazi yakını, engelli) için verilir. Geri ödenmez. Devletin doğrudan eğitim desteğidir.
- Öğrenim kredisi: talep eden ve şartları sağlayan herkese verilebilir. Mezun olduktan sonra geri alınır.
- Katkı kredisi: harç katkı payını karşılayan kredi. 2012'den itibaren harç sıfırlandığı için bu krediyi alan öğrenciler eski sistemden kalanlar.
Hangisini aldığınızı öğrenmenin en kolay yolu: e-Devlet → 'KYK borç sorgulama' bölümü. Borç görünüyorsa krediydi; görünmüyorsa burstu.
Geri ödeme zaman çizelgesi
Üç aşama var:
- Krediyi alma: her ay öğrenim süresince hesabınıza yatar (genelde 4 yıl lisans).
- Ödemesiz dönem: mezuniyet tarihinden itibaren 2 yıl. Bu sürede taksit başlamaz; çalışmaya başlama, askerlik, iş arama gibi süreçler için tampon zaman.
- Ödeme dönemi: kredi aldığınız yıl sayısı kadar (örneğin 4 yıl lisans + 2 yıl yüksek lisans = 6 yıl alınmışsa, 6 yıl boyunca aylık taksit).
Mezuniyetinizden 2 yıl sonra ilk taksit otomatik olarak banka hesabınızdan tahsil edilebilir; aktif maaş hesabı varsa düzgün çalışır, ama hesap kapalıysa borç birikir ve gecikme zammı işler.
Yİ-ÜFE endeksleme: borç sabit değil
Aldığınız kredi nominal tutarda kalmaz; her yıl Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) ile güncellenir. Eskiden TÜFE kullanılırdı; 2017'den itibaren Yİ-ÜFE'ye geçildi (Yİ-ÜFE çoğu yıl daha düşüktür, bu öğrenci lehinedir).
Endeksleme yöntemi:
Borcun aldığınız andaki tutarı × (mezuniyet sonu Yİ-ÜFE / kredi alma anındaki Yİ-ÜFE) = güncellenmiş borç
Yüksek enflasyon dönemlerinde Yİ-ÜFE hızla yükselir, borç da o oranda artar. 2021-2024 arası yüksek enflasyon dönemi öğrenci borçlarını ciddi katlamış, KYK çeşitli yapılandırma kanunlarıyla zaman zaman indirim sağlamıştır.
Erken ödeme: indirim var mı?
Eskiden 'tamamını mezuniyet öncesi öderseniz belirli oranda indirim' uygulanırdı. Bu indirim 2017 sonrası kaldırıldı; artık erken ödeme nominal borç + Yİ-ÜFE güncellemesi üzerinden tam olarak ödenir, indirim tanımlı değildir. Erken ödeme avantajı sadece 'gelecek Yİ-ÜFE artışından korunma' olur — bu da enflasyon yüksek dönemlerde anlamlıdır.
Ödememe halinde ne olur?
Önce gecikme zammı (Yİ-ÜFE üzerine ek faiz) işler; bir yıl ödenmeyen borç hukuki takibe gönderilir. Maaş haczi, banka hesabı haczi mümkündür. Daha kötüsü: KYK'ya borçlu olarak görünenler bazı kamu sınavlarında 'borçtan ari belge' olmadan başvuramaz; iş hayatında dolaylı engel doğurur.