Karşılaştırma Aracı
Birikiminizi döviz mevduatında mı yoksa TL mevduatında mı değerlendirmelisiniz? Getiri ve kur riskini karşılaştırın.
Birikimini bankada değerlendirmek isteyen biri için temel tercih, parayı TL mevduatta mı yoksa döviz mevduatta mı tutacağıdır. TL mevduat genellikle daha yüksek nominal faiz sunar; döviz mevduat ise düşük faizine karşılık kur artışından kazanç (veya kur düşüşünde kayıp) potansiyeli taşır. Doğru tercih, kur beklentinize ve risk toleransınıza bağlıdır.
Bu sayfa TL mevduat ile döviz mevduatı; faiz, kur riski, stopaj ve reel getiri açısından karşılaştırır. Amaç, 'hangisi kazandırır' sorusunun kur hareketine bağlı olduğunu göstererek iki seçeneğin risk-getiri dengesini netleştirmektir.
Piyasadaki aylık faiz göstergeleri
Güncelleme: 15 Haziran. Oranlar piyasa ortalamasıdır; tutar, vade ve başvuru koşullarına göre değişir.
TL mevduatta faiz oranı hesap açılışında bellidir ve genellikle döviz mevduattan yüksektir. Vade sonunda anapara + faiz elinize geçer. Faiz gelirinden stopaj kesilir; net getiri stopaj sonrası kalan tutardır. Kur riski yoktur (TL bazında), ama enflasyon reel getiriyi eritebilir.
Döviz mevduatta faiz düşüktür; asıl getiri/kayıp kur hareketinden gelir. Kur yükselirse TL bazında birikiminiz büyür; kur gerilerse değer kaybedersiniz. Yani döviz mevduatın sonucu iki bileşene bağlıdır: düşük döviz faizi ve kur değişimi.
Her iki üründe de faiz gelirinden stopaj kesilir; oranlar vade ve para birimine göre değişebilir. Asıl önemli olan reel getiridir: TL mevduatta yüksek faiz enflasyonun gerisinde kalırsa reel kayıp olur; döviz mevduatta ise kurun enflasyona kıyasla nasıl hareket ettiği belirleyicidir.
Bir yıl boyunca kurun büyük ölçüde yatay kaldığı bir dönem. Aynı para TL mevduatta mı döviz mevduatta mı?
Kur değişmediği için döviz mevduatın tek getirisi düşük döviz faizi olur. TL mevduat ise yüksek nominal faiziyle bu dönemde belirgin şekilde önde bitirir.
Kurun durağan olduğu dönemlerde TL mevduatın yüksek faizi avantaj sağlar; döviz mevduat asıl gücünü kur yükselişinde gösterir.
Yıl içinde kurun hızlı yükseldiği bir dönem. Aynı karşılaştırma.
Döviz mevduatta kur kazancı, TL mevduatın faiz getirisini geçebilir; birikim TL bazında belirgin şekilde değerlenir. TL mevduat ise yüksek faize rağmen kur artışının gerisinde kalabilir ve reel olarak değer kaybedebilir.
Kur baskısının yüksek olduğu dönemlerde döviz mevduat değer korumada öne çıkar; ancak bu, kurun yönünü önceden bilmeyi gerektirir.
TL mevduat uygundur. Faiz baştan bellidir, kur dalgalanmasından etkilenmezsiniz. Özellikle yakın tarihte TL olarak kullanacağınız para için mantıklıdır.
Döviz mevduat uygundur. İleride döviz cinsinden bir ödemeniz (eğitim, seyahat, ithalat) varsa, parayı o para biriminde tutmak kur riskini ortadan kaldırır.
Birikimi TL ve döviz arasında bölmek (çeşitlendirme) yaygın bir yaklaşımdır. TL kısım yüksek faiz, döviz kısım kur koruması sağlar; bu denge tek yöne bağlı kalma riskini azaltır.
| # | Fark |
|---|---|
| 1 | Döviz: Kur artışından ek kazanç ihtimali |
| 2 | TL: Genelde daha yüksek nominal faiz |
| 3 | Döviz: Faiz düşük, kura bağlı risk var |
| 4 | TL: Enflasyon ve kur kaybı riski taşır |
Karşılaştırma; TL mevduat faizi, döviz mevduat faizi, dolar/TL kur değişimi, stopaj ve enflasyon gibi değişkenler üzerinden kurgulanır. Kur hareketi öngörülemez ve geçmiş getiri geleceği garanti etmez; faiz ile stopaj oranları döneme göre değişir. Senaryolar örnek amaçlıdır. Faiz getirisini faiz hesaplama, kur çevirisini döviz çevirici aracıyla yapabilirsiniz. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.
Kur hareketine bağlıdır. Kur yatay veya düşüş eğilimindeyse TL mevduatın yüksek faizi öne geçer. Kur yükselişteyse döviz mevduat hem kur kazancı hem (düşük de olsa) faiz sağlayarak TL mevduatı geçebilir. Kurun yönünü kimse kesin bilemediği için ikisi de garanti değildir.
Çünkü yüksek nominal faiz, kur artışını veya enflasyonu telafi etmeyebilir. Kur, mevduat faizinden daha hızlı yükselirse TL mevduat reel olarak değer kaybeder. Döviz mevduat, özellikle ileride döviz harcaması olacaklar veya kur yükselişi bekleyenler için bir koruma aracıdır.
Hem TL hem döviz mevduat faiz gelirinden stopaj kesilir; oran vade ve para birimine göre değişebilir. Bankanın ilan ettiği brüt faiz ile net getiri arasındaki fark bu stopajdan kaynaklanır. Karşılaştırma yaparken brüt değil, stopaj sonrası net getiriye bakmak gerekir.
Reel getiri, nominal getiriden enflasyonun çıkarılmış halidir. Örneğin yüzde 40 faiz aldınız ama enflasyon yüzde 45 ise, paranız nominal olarak büyümüş gibi görünse de alım gücünüz azalmıştır (negatif reel getiri). Mevduat tercihinde asıl bakılması gereken nominal faiz değil reel getiridir.
Çeşitlendirme (TL + döviz) riski azaltan yaygın bir stratejidir. Yakın vadede TL olarak kullanacağınız kısmı yüksek faizli TL mevduatta, ileride döviz harcayacağınız veya korumak istediğiniz kısmı döviz mevduatta tutmak dengeli bir yaklaşımdır. Oran, risk toleransınıza ve harcama planınıza göre belirlenir.