AGS Osmanlı Tarihi Soruları — Çözümlü
20 soru, her birinin doğru cevabı ve açıklaması ile. Önce kendin çöz, sonra çözümü aç.
Osmanlı Tarihi Çözümlü Sorular
- 1
1774'te Osmanlı ile Rusya arasında imzalanan, Osmanlı'nın imzaladığı en ağır antlaşmalardan biri olarak kabul edilen ve Rusya'ya geniş ayrıcalıklar tanıyan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Küçük Kaynarca Antlaşması
- B) Karlofça Antlaşması
- C) Pasarofça Antlaşması
- D) Ankara Antlaşması
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Küçük Kaynarca Antlaşması (1774), Osmanlı'nın Rusya'ya geniş haklar tanıdığı, Kırım'a sözde bağımsızlık verilen ve en ağır kabul edilen antlaşmalardandır.
- 2
Yavuz Sultan Selim'in 1517'de Mısır'ı (Memlûk Devleti'ni) fethetmesinin Osmanlı açısından en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Osmanlı'nın denizlerdeki gücünü tamamen yitirmesi
- B) Halifeliğin Osmanlı'ya geçmesi ve İslam dünyasının liderliğinin kazanılması
- C) Saltanatın kaldırılması
- D) Divan teşkilatının sona ermesi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Mısır'ın fethiyle halifelik Osmanlı'ya geçmiş, kutsal emanetler İstanbul'a getirilmiş ve Osmanlı padişahları İslam dünyasının lideri (halife) konumuna gelmiştir. Ayrıca Baharat Yolu Osmanlı denetimine girmiştir.
- 3
1402 Ankara Savaşı'nda Yıldırım Bayezid'in Timur'a yenilmesinin ardından Osmanlı Devleti'nde yaşanan, şehzadeler arası taht mücadeleleriyle geçen ve devletin dağılma tehlikesi atlattığı döneme ne ad verilir?
- A) Fetret Devri
- B) Lale Devri
- C) Köprülüler Devri
- D) Tanzimat Dönemi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Ankara Savaşı (1402) sonrasında şehzadeler arasındaki taht mücadeleleriyle geçen, yaklaşık on bir yıllık karışıklık dönemine Fetret Devri denir.
- 4
İstanbul'un 1453'te fethedilerek Doğu Roma (Bizans) İmparatorluğu'na son verilmesi ve Yeni Çağ'ın başlangıcı kabul edilen bu olayı gerçekleştiren Osmanlı padişahı kimdir?
- A) Yıldırım Bayezid
- B) II. Murad
- C) Fatih Sultan Mehmet
- D) Yavuz Sultan Selim
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
İstanbul, 1453 yılında Fatih Sultan Mehmet (II. Mehmed) tarafından fethedilmiştir. Bu olay Orta Çağ'ın sonu, Yeni Çağ'ın başlangıcı kabul edilir.
- 5
Fatih Sultan Mehmet tarafından hazırlatılan; Osmanlı devlet teşkilatını, saray teşrifatını ve örfî hukuk kurallarını yazılı hâle getiren kanunname aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Mecelle
- B) Kanunname-i Ali Osman
- C) Sened-i İttifak
- D) Tanzimat Fermanı
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Fatih Sultan Mehmet, Osmanlı Devleti'nde örfi hukuku sistemleştiren ve devlet teşkilatını yazılı hale getiren 'Kanunname-i Ali Osman'ı hazırlatmıştır. Mecelle Tanzimat döneminde, Sened-i İttifak II. Mahmut döneminde, Tanzimat Fermanı ise 1839'da yayınlanmıştır.
- 6
Osmanlı Devleti'nde merkezî yönetimin en önemli kurulu olan Divan-ı Hümayun ile ilgili aşağıdaki gelişmelerden hangisi, padişah otoritesinin gerilemesi ve merkezi kontrolün zayıflaması açısından bir dönüm noktası kabul edilir?
- A) Defterdarın divan toplantılarına katılmaya başlaması
- B) Padişahın divan toplantılarına katılmaması uygulamasının başlaması
- C) Yeniçeri ocağının sayısının zamanla artırılması
- D) Devlet topraklarının eyaletlere ayrılarak yönetilmesi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Fatih Sultan Mehmet dönemine kadar Divan-ı Hümayun toplantılarına bizzat padişahlar başkanlık ederdi. Fatih'ten itibaren padişahlar divana başkanlık etmeyi bırakıp toplantıları kafes/perde ardından izlemeye başlamış; böylece divan başkanlığı sadrazama geçmiş ve padişahın devlet işleri üzerindeki doğrudan denetimi zayıflamıştır. Bu uygulama merkezî otoritenin dönüşümünde önemli bir dönüm noktası kabul edilir.
- 7
Osmanlı tarihinde, Sokullu Mehmed Paşa'nın 1579'da öldürülmesiyle sona erdiği kabul edilen dönem ve onun ardından başlayan dönem aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
- A) Yükselme Dönemi sona ermiş, Duraklama Dönemi başlamıştır
- B) Kuruluş Dönemi sona ermiş, Yükselme başlamıştır
- C) Gerileme sona ermiş, Dağılma başlamıştır
- D) Duraklama sona ermiş, Gerileme başlamıştır
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Sokullu Mehmed Paşa'nın 1579'da öldürülmesiyle Osmanlı'da Yükselme Dönemi'nin sona erdiği ve Duraklama Dönemi'nin başladığı kabul edilir.
- 8
1699 Karlofça Antlaşması, Osmanlı tarihi açısından aşağıdakilerden hangisiyle önemli bir dönüm noktasıdır?
- A) Osmanlı'nın Batı'da büyük topraklar kazanması
- B) Osmanlı'nın ilk kez geniş çapta toprak kaybedip gerileme dönemine girmesi
- C) Kapitülasyonların ilk kez verilmesi
- D) İstanbul'un başkent olması
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Karlofça Antlaşması, Osmanlı Devleti'nin Batı'da ilk kez büyük çapta toprak kaybettiği antlaşmadır. Bu antlaşmayla Osmanlı'nın gerileme dönemine girdiği kabul edilir.
- 9
Kırım Savaşı sonrası 1856'da, büyük ölçüde Avrupalı devletlerin baskısıyla ilan edilen ve Müslüman olmayan Osmanlı tebaasına Müslümanlarla eşit haklar tanınmasını öngören ferman aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Islahat Fermanı
- B) Tanzimat Fermanı
- C) Sened-i İttifak
- D) Kanun-i Esasi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Islahat Fermanı (1856), Paris Antlaşması öncesinde Avrupa devletlerinin etkisiyle ilan edilmiş; gayrimüslim tebaaya Müslümanlarla eşit haklar tanınmasını esas almıştır.
- 10
Osmanlı'da, belirli bir bölgenin vergi geliri karşılığında atlı asker (sipahi) yetiştirmekle yükümlü tutulan toprak yönetim sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Tımar sistemi
- B) Devşirme sistemi
- C) Millet sistemi
- D) İltizam sistemi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Tımar sisteminde, topraktan elde edilen vergi geliri karşılığında tımarlı sipahiler beslenir ve savaşa hazır atlı asker yetiştirilirdi. Bu sistem hem üretimi hem de eyalet ordusunu güvence altına alırdı.
- 11
1876'da II. Abdülhamid döneminde, Osmanlı Devleti'nin ilk anayasası olan Kanun-i Esasi'nin yürürlüğe girmesi ve Meclis-i Umumi'nin açılmasıyla başlayan; anayasal monarşiye geçilen dönem aşağıdakilerden hangisidir?
- A) I. Meşrutiyet
- B) II. Meşrutiyet
- C) Tanzimat Dönemi
- D) Lale Devri
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
I. Meşrutiyet (23 Aralık 1876), II. Abdülhamid tarafından Kanun-i Esasi'nin ilanıyla başlayan, Osmanlı'da anayasal monarşinin ilk dönemidir; yasama organı Meclis-i Umumi'dir.
- 12
1839'da Mustafa Reşit Paşa tarafından okunan; tebaanın can, mal, ırz ve namus güvenliğini devlet güvencesi altına alan, müsadere (mala el koyma) usulünü kaldıran ve Osmanlı'da hukuk devleti yolunda önemli bir adım sayılan belge aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Tanzimat Fermanı (Gülhane Hatt-ı Hümâyunu)
- B) Islahat Fermanı
- C) Kanun-i Esasi
- D) Sened-i İttifak
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Tanzimat Fermanı (Gülhane Hatt-ı Hümâyunu, 1839), can-mal-ırz-namus güvenliği ve müsaderenin kaldırılması gibi ilkelerle Osmanlı'da hukuk devletine geçiş yönünde atılan önemli bir adımdır.
- 13
1911-1912 Trablusgarp Savaşı sonunda imzalanan Uşi Antlaşması ile Osmanlı Devleti aşağıdakilerden hangisini kaybetmiştir?
- A) Son Kuzey Afrika toprağını (Trablusgarp/Libya)
- B) Mısır'ı
- C) Kıbrıs'ı
- D) Kırım'ı
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
İtalya ile yapılan Trablusgarp Savaşı'nı bitiren Uşi Antlaşması (1912) ile Osmanlı, son Kuzey Afrika toprağı olan Trablusgarp ve Bingazi'yi (bugünkü Libya) kaybetmiştir.
- 14
Osmanlı tarihinde padişahın (II. Mahmud'un) yetkilerinin ilk kez bir belgeyle sınırlandırıldığı, ayanlarla imzalanan ve anayasal gelişmelerin ilk adımı sayılan belge aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Sened-i İttifak
- B) Tanzimat Fermanı
- C) Kanun-i Esasi
- D) Islahat Fermanı
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
1808'de II. Mahmud döneminde ayanlarla imzalanan Sened-i İttifak, padişahın yetkilerinin ilk kez sınırlandığı belge olup Türk anayasal gelişmelerinin başlangıcı kabul edilir.
- 15
1876'da II. Abdülhamid döneminde Kanun-i Esasi'nin ilan edilmesiyle Osmanlı'da ilk kez anayasal ve meclisli yönetime geçilen gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
- A) I. Meşrutiyet'in ilanı
- B) Tanzimat'ın ilanı
- C) Cumhuriyet'in ilanı
- D) Saltanatın kaldırılması
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
1876'da ilan edilen Kanun-i Esasi ile I. Meşrutiyet dönemi başlamış; Osmanlı tarihinde ilk anayasa yürürlüğe girmiş ve Mebusan Meclisi açılarak meşruti yönetime geçilmiştir.
- 16
Osmanlı Devleti'nde maaşlı ve sürekli ilk düzenli ordu olan Yeniçeri Ocağı'nın temellerinin atıldığı (Kapıkulu askerliğinin oluşturulduğu) dönem aşağıdaki padişahlardan hangisine aittir?
- A) Osman Bey
- B) Orhan Bey
- C) I. Murad
- D) Yıldırım Bayezid
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Yeniçeri Ocağı ve Kapıkulu askerlik sistemi I. Murad döneminde oluşturulmuştur. Devşirme kaynaklı, maaşlı ve sürekli bu ordu, merkezî otoriteyi güçlendirmiştir.
- 17
Lale Devri'nde (1718-1730) İbrahim Müteferrika ve Said Efendi'nin öncülüğünde gerçekleştirilen, Osmanlı kültür hayatını etkileyen önemli yenilik aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İlk Türk matbaasının kurulması
- B) Tanzimat Fermanı'nın ilan edilmesi
- C) Nizam-ı Cedit ordusunun kurulması
- D) Sened-i İttifak'ın imzalanması
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Lale Devri'nde İbrahim Müteferrika ve Said Efendi tarafından ilk Türk matbaası kurulmuştur. Bu, bilgi ve kültürün yayılması açısından önemli bir adımdır.
- 18
1839 Tanzimat Fermanı (Gülhane Hatt-ı Hümayunu) ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Saltanatı kaldırmıştır
- B) Cumhuriyeti ilan etmiştir
- C) Padişahın yetkilerini sınırlayıp can, mal, namus güvenliği ve kanun üstünlüğü yönünde adım atmıştır
- D) Halifeliği kaldırmıştır
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Tanzimat Fermanı ile padişah, kendi yetkilerini hukukun üstünlüğü lehine sınırlamayı kabul etmiş; can, mal ve namus güvenliği ile kanun önünde eşitlik yönünde adımlar atılmıştır. Bu, anayasal gelişmelerin önemli bir başlangıcıdır.
- 19
1656'da sadrazamlığa getirilen Köprülü Mehmed Paşa ile başlayan ve Osmanlı'nın bir süre eski gücünü kısmen geri kazandığı döneme ne ad verilir?
- A) Köprülüler Devri
- B) Fetret Devri
- C) Lale Devri
- D) Sokullu Devri
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Köprülü Mehmed Paşa'nın 1656'da sadrazam olmasıyla başlayan Köprülüler Devri'nde devlet otoritesi yeniden sağlanmış, Osmanlı kaybettiği gücün bir kısmını geri kazanmıştır.
- 20
19. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin dağılma sürecini hızlandıran ve özellikle Balkanlardaki Slav kökenli halkları kışkırtarak iç karışıklıklara ve dış müdahalelere zemin hazırlayan siyasi akım aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Panislamizm
- B) Pantürkizm
- C) Panislavizm
- D) Osmanlıcılık
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Panislavizm, Rusya'nın öncülüğünde Slavları tek bir bayrak altında birleştirmeyi amaçlayan politikadır. Osmanlı Devleti sınırları içindeki Slavları kışkırtarak devletin dağılma sürecini hızlandırmış ve 'Hasta Adam' olarak nitelendirilmesine zemin hazırlamıştır. Diğer seçenekler Osmanlı'nın kendi içinde geliştirdiği kurtarma politikaları veya farklı birlik fikirleridir.
Tarih Diğer Konular
Bu sayfadaki sorular AGS konu dağılımına göre yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış özgün çalışma sorularıdır; ÖSYM'nin çıkmış soruları değildir. Resmî sınav kapsamı ve takvimi için ÖSYM ve MEB duyurularını esas alın.