AGS Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Soruları — Çözümlü
20 soru, her birinin doğru cevabı ve açıklaması ile. Önce kendin çöz, sonra çözümü aç.
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Çözümlü Sorular
- 1
Atatürk'ün "Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir." sözü, devlet yönetiminde nihai gücün kimde olması gerektiğini vurgular. Bu anlayış, Atatürk ilkelerinden hangisi ile doğrudan ilişkilendirilir?
- A) Laiklik
- B) Cumhuriyetçilik
- C) Halkçılık
- D) Milliyetçilik
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Cumhuriyetçilik ilkesi, egemenliğin bir kişi, aile veya zümreye değil, millete ait olduğunu savunur. 'Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir' sözü bu ilkenin temel felsefesidir.
- 2
23 Nisan 1920'de TBMM'nin açılmasının Türk tarihi açısından en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Millî egemenliğe dayalı yeni bir devletin temellerinin atılması
- B) Saltanatın güçlendirilmesi
- C) Cumhuriyet'in hemen ilan edilmesi
- D) Halifeliğin yeniden kurulması
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
TBMM'nin 23 Nisan 1920'de açılmasıyla millî egemenliğe dayalı yeni Türk Devleti'nin temelleri atılmış; yasama ve yürütme yetkisinin Meclise ait olmasıyla millî iradenin üstünlüğü ilan edilmiştir.
- 3
Atatürk'ün 'Yaptığımız ve yapmakta olduğumuz inkılapların amacı, Türkiye Cumhuriyeti halkını tamamen çağdaş ve bütün anlamıyla medeni bir toplum hâline ulaştırmaktır' sözü en çok hangi ilkeyle örtüşür?
- A) İnkılapçılık
- B) Devletçilik
- C) Laiklik
- D) Cumhuriyetçilik
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Mevcut durumla yetinmeyip sürekli çağdaşlaşmayı ve yenilenmeyi hedefleyen anlayış İnkılapçılık ilkesidir. Sözde vurgulanan 'çağdaş ve medeni topluma ulaşma' amacı bu ilkenin özüdür.
- 4
Aşağıdakilerden hangisi Halkçılık ilkesinin 'kanun önünde eşitlik ve ayrıcalıkların kaldırılması' boyutuna örnek gösterilebilir?
- A) Aşar vergisinin kaldırılması
- B) Kabotaj Kanunu'nun çıkarılması
- C) Unvan ve lakapların kaldırılması
- D) Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun çıkarılması
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Soyadı Kanunu ile ağa, hacı, hoca, paşa gibi ayrıcalık bildiren unvanların kaldırılması, vatandaşlar arasında eşitliği sağlamaya yöneliktir ve Halkçılığın eşitlik boyutuna örnektir. Aşarın kaldırılması ekonomik, Kabotaj ise millî/ekonomik bağımsızlıkla ilgilidir.
- 5
11 Ekim 1922'de imzalanan ve Kurtuluş Savaşı'nı fiilen sona erdirerek Doğu Trakya'nın savaşsız biçimde TBMM'ye bırakılmasını sağlayan ateşkes aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Mudanya Mütarekesi
- B) Mondros Mütarekesi
- C) Lozan Antlaşması
- D) Ankara Antlaşması
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Mudanya Mütarekesi (11 Ekim 1922) ile silahlı mücadele fiilen sona ermiş; İstanbul, Boğazlar ve Doğu Trakya savaş yapılmadan TBMM yönetimine bırakılmıştır.
- 6
3 Mart 1924'te kabul edilen; ülkedeki bütün eğitim-öğretim kurumlarını Millî Eğitim Bakanlığı çatısı altında toplayarak öğretimde birliği sağlayan kanun aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Tevhid-i Tedrisat Kanunu
- B) Türk Medeni Kanunu
- C) Teşkilat-ı Esasiye Kanunu
- D) Takrir-i Sükûn Kanunu
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Tevhid-i Tedrisat (Öğretim Birliği) Kanunu (3 Mart 1924), tüm eğitim-öğretim kurumlarını Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlayarak öğretimde birlik sağlamıştır.
- 7
Devlet yönetiminde herhangi bir dinin referans alınmamasını, devletin dinler karşısında tarafsız olmasını ve hukuk düzeninin akla ve bilime dayandırılmasını esas alan Atatürk ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Laiklik
- B) Halkçılık
- C) Devletçilik
- D) Milliyetçilik
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Laiklik ilkesi; devletin din işlerinden ayrılmasını, dinler karşısında tarafsız kalmasını ve devlet düzeni ile hukukun akıl ve bilime dayandırılmasını; ayrıca bireyin din ve vicdan özgürlüğünün korunmasını esas alır.
- 8
Kurtuluş Savaşı'nda Güney Cephesi'ndeki mücadelelerin sona ermesini sağlayan ve Fransa'nın TBMM Hükümeti'ni resmen tanıdığı antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ankara Antlaşması
- B) Gümrü Antlaşması
- C) Mondros Mütarekesi
- D) Kars Antlaşması
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Sakarya Zaferi'nin ardından 20 Ekim 1921'de Fransa ile imzalanan Ankara Antlaşması ile Güney Cephesi'ndeki savaş sona ermiş ve Misak-ı Millî ilk kez büyük bir Batılı devlet (Fransa) tarafından benimsenmiştir.
- 9
Atatürk ilkelerinden 'İnkılapçılık', yapılan devrimlerin korunmasını ve çağdaş medeniyetler seviyesine ulaşılmasını hedefler. Bu ilkenin temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Statükocu olmak
- B) Dinamik ve değişime açık olmak
- C) Geleneklere bağlı kalmak
- D) Yabancı modelleri birebir kopyalamak
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
İnkılapçılık ilkesi, durağanlığı ve mevcut durumu olduğu gibi kabul etmeyi (statüko) reddeder. Sürekli gelişimi, yeniliği ve çağdaşlaşmayı hedefleyen dinamik bir yapıya sahiptir.
- 10
Atatürk'ün milliyetçilik anlayışı, ırkçı ve yayılmacı değil; kültüre, tarihe ve dile dayalı bir anlayıştır. Bu doğrultuda aşağıdakilerden hangisi Milliyetçilik ilkesi kapsamında değerlendirilemez?
- A) Türk Tarih Kurumunun kurulması
- B) Türk Dil Kurumunun kurulması
- C) Kabotaj Kanunu'nun kabulü
- D) Halifeliğin kaldırılması
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Halifeliğin kaldırılması, din ve devlet işlerinin ayrılması amacıyla yapıldığı için öncelikle Laiklik ilkesi ile ilgilidir. Diğer seçenekler milli kültür ve bağımsızlık kapsamında Milliyetçilik ile ilişkilendirilir.
- 11
Türk Tarih Kurumu (1931) ve Türk Dil Kurumu'nun (1932) kurularak millî tarih ve dilin araştırılıp geliştirilmesinin amaçlanması, Atatürk ilkelerinden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
- A) Laiklik
- B) Devletçilik
- C) Milliyetçilik
- D) Halkçılık
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Millî kültürün, tarihin ve dilin araştırılıp geliştirilmesi Milliyetçilik ilkesinin kültürel boyutudur. TTK ve TDK bu amaçla kurulmuştur.
- 12
1933-1937 yılları arasında uygulanan Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı ile Sümerbank ve Etibank gibi kuruluşlar aracılığıyla devletin üretime doğrudan katılması, Atatürk ilkelerinden hangisinin uygulamasıdır?
- A) Halkçılık
- B) Devletçilik
- C) Milliyetçilik
- D) Laiklik
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Devletin özel sektörün yetersiz kaldığı alanlarda ekonomik girişimlerle doğrudan üretime katılması Devletçilik ilkesinin gereğidir. Beş Yıllık Sanayi Planları bu ilkenin somut uygulamasıdır.
- 13
24 Temmuz 1923'te imzalanan ve yeni Türk Devleti'nin bağımsızlığının uluslararası alanda tanındığı barış antlaşması aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Lozan Antlaşması
- B) Sevr Antlaşması
- C) Mondros Mütarekesi
- D) Gümrü Antlaşması
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923), yeni Türk Devleti'nin bağımsızlığını ve sınırlarının büyük bölümünü uluslararası alanda kabul ettiren antlaşmadır.
- 14
1926'da kabul edilen ve kadın-erkek eşitliğini hukuken sağlayarak laik hukuk düzenine geçilmesinde önemli rol oynayan inkılap aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Türk Medeni Kanunu'nun kabulü
- B) Saltanatın kaldırılması
- C) Tevhid-i Tedrisat Kanunu
- D) Soyadı Kanunu
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
1926'da İsviçre'den uyarlanarak kabul edilen Türk Medeni Kanunu; tek eşlilik, resmî nikâh, mirasta ve boşanmada kadın-erkek eşitliği gibi düzenlemelerle laik hukuk düzenine geçişi sağlamıştır.
- 15
Türk kadınına milletvekili seçme ve seçilme hakkının tanındığı yıl aşağıdakilerden hangisidir?
- A) 1934
- B) 1923
- C) 1928
- D) 1945
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Türk kadınına 1930'da belediye, 1933'te muhtarlık seçimlerine katılma hakkı tanınmış; 1934'te yapılan Anayasa değişikliğiyle milletvekili seçme ve seçilme hakkı verilmiştir.
- 16
Saltanatın kaldırılması (1922) ve Cumhuriyet'in ilanı (1923), egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu anlayışını esas alır. Bu gelişmeler hangi ilkenin doğrudan gereğidir?
- A) Milliyetçilik
- B) Cumhuriyetçilik
- C) Halkçılık
- D) İnkılapçılık
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Egemenliğin bir kişi veya zümreye değil millete ait olması Cumhuriyetçilik ilkesinin temelidir. Saltanatın kaldırılıp Cumhuriyet'in ilan edilmesi bu ilkenin uygulamasıdır.
- 17
Aşağıdaki uygulamalardan hangisi, Atatürk ilkelerinden 'Halkçılık' ilkesinin sosyal eşitlik boyutuna örnek gösterilebilir?
- A) Aşar vergisinin kaldırılması
- B) Soyadı Kanunu'nun kabulü
- C) Demiryollarının devletleştirilmesi
- D) Türk Tarih Kurumunun kurulması
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Soyadı Kanunu ile ağa, hoca, paşa gibi ayrıcalık belirten unvanlar kaldırılarak vatandaşlar arasında sosyal eşitlik sağlanması Halkçılık ilkesinin yansımasıdır. Aşar vergisi ekonomik, demiryolları Devletçilik, TTK Milliyetçilik ile ilgilidir.
- 18
Aşağıdaki inkılaplardan hangisi doğrudan Laiklik ilkesiyle ilişkili DEĞİLDİR?
- A) Halifeliğin kaldırılması
- B) Tevhid-i Tedrisat Kanunu
- C) Türk Medeni Kanunu'nun kabulü
- D) Soyadı Kanunu'nun kabulü
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Halifeliğin kaldırılması, Tevhid-i Tedrisat Kanunu ve Türk Medeni Kanunu'nun kabulü laiklik ilkesiyle doğrudan ilgilidir. Soyadı Kanunu ise unvan ve ayrıcalıkları kaldırarak toplumsal eşitliği sağladığı için Halkçılık ilkesiyle ilişkilidir.
- 19
Kurtuluş Savaşı'nda Doğu Cephesi'nde Ermenilerle yapılan mücadele sonunda imzalanan ve TBMM'nin uluslararası alanda imzaladığı ilk antlaşma olan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Gümrü Antlaşması
- B) Lozan Antlaşması
- C) Mudanya Mütarekesi
- D) Sevr Antlaşması
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Doğu Cephesi'nde Ermenilere karşı kazanılan zafer sonucunda 1920'de Gümrü Antlaşması imzalanmıştır; bu, TBMM Hükümeti'nin imzaladığı ilk antlaşmadır.
- 20
3 Mart 1924'te kabul edilen Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile eğitim ve öğretim birleştirilmiş, medreseler kapatılmıştır. Bu inkılap öncelikle aşağıdaki ilkelerden hangisinin gerçekleşmesine yönelik bir adımdır?
- A) Laiklik
- B) İnkılapçılık
- C) Devletçilik
- D) Milliyetçilik
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Eğitim ve öğretim hizmetlerinin dini kurumlardan alınıp devlete bağlanması ve din ile devlet işlerinin ayrılması süreci laiklik ilkesinin temel gereğidir.
Tarih Diğer Konular
Bu sayfadaki sorular AGS konu dağılımına göre yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış özgün çalışma sorularıdır; ÖSYM'nin çıkmış soruları değildir. Resmî sınav kapsamı ve takvimi için ÖSYM ve MEB duyurularını esas alın.