Martı TAG ve Uber Yasal mı? 2026 Mahkeme Kararları

Taksi Durağı Sözlüğünden Kısa Bir Seçki

İstanbul'da taksiye binmek bazen bir pazarlıkla başlar. Aşağıdaki cümlelerin hiçbirini duymadıysanız ya çok şanslısınız ya da bu şehirde hiç taksi çevirmediniz.

• "Orası çok yakın, kurtarmaz."
• "Değişim saatim geldi, o tarafa gitmiyorum."
• "POS cihazı bozuk, nakit var mı?"
• "Taksimetreyi boş ver, şu kadar verirsin."

Bunlar kulaktan dolma şikâyetler değil. İBB Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü'nün verilerine göre 2023'te İstanbul'da taksilerle ilgili 71.958 şikâyet yapıldı. Bunların 39.421'i, yani yüzde 55'i "yol ve yolcu seçme" başlığındaydı. Aynı yıl taksicilere en çok uygulanan yaptırım ise 19.073 kezle "yanlış park etme" oldu.

Sosyal medyada bu tabloya "taksi terörü" deniyor. İfade sert ve işini düzgün yapan binlerce şoförü de aynı kefeye koyuyor. Yolcunun yaşadığı sıkıntı ise gerçek. Bu sıkıntıya alternatif sunan iki uygulama, Uber ve Martı TAG, yıllardır "yasa dışı" denerek mahkemelere taşınıyor. Peki mahkemeler ne dedi?

Söylenen ile Kararda Yazan

Uber'in Türkiye Macerası: 2014'ten 2023'e

Uber İstanbul'a Haziran 2014'te geldi. Sonraki yıllarda taksici örgütleriyle gerilim büyüdü; Mart 2018'de Uber sürücülerinin dövülmesine bir bıçaklama ve bir kurşunlama olayı eklendiği haberleri gündemdeydi.

Aynı ay devletin kendi raporu da basına yansıdı. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı'nın raporu şöyle diyordu: "Bu sistem yasal olarak ya engellenmeli, ya da meşru hale getirilmeli." Rapor, taksilerin de "müşterilere Uber ve benzeri diğer uygulamaların sunduğu hizmet kalitesinde hizmet sunulması" gerektiğini yazıyordu. Hizmet kalitesindeki farkı Bakanlık da görüyordu.

Mahkeme süreci şöyle ilerledi:

Bugün Uber İstanbul'da sarı taksi ve 8 kişiye kadar yolcu alan siyah taksi seçenekleri sunuyor; Uber'in ifadesiyle yolcu "lisanslı bir taksi sürücüsüyle" eşleşiyor. Ücreti taksimetre belirliyor, Uber üstüne sabit bir hizmet bedeli ekliyor.

Uber davasının özeti şu: mahkemeler ruhsatsız aracı yasakladı, uygulamaya dokunmadı. Uygulama taksiciyle çalışmaya başlayınca hukuki sorun da kalmadı.

Martı TAG Davası: Neredeyse Dört Yıl, İki Ters Karar

TAG, Martı'nın Ekim 2022'de başlattığı bir eşleştirme hizmeti. Şirketin tanımıyla, "kendi şahsi aracı ile yolculuk yaparken boş koltuğu olanlar ile bu araçla aynı yöne gitmek isteyen yolcuları" buluşturuyor. Uygulama bir ücret öneriyor; yolcu bu tutarı yukarı ya da aşağı değiştirebiliyor. Martı, yolculuktan komisyon almadığını söylüyor; gelir modeli abonelik paketlerine dayanıyor.

Mahkeme Ne Dedi?

Gerekçeli kararın tam metni henüz kamuya açık değil. Basına yansıyan bölümlerde üç cümle öne çıkıyor:

"Yasa koyucu tarafından yasaklanmayan veya ilgili idarenin yasalardan aldığı yetki ile ikincil düzenlemelerle yasaklamadığı yahut ruhsat veya izne bağlamadığı ticari bir faaliyetin mahkeme tarafından yasaklanması mümkün değildir."

"Böyle bir hüküm bulunmadığına göre, davalının yaptığı faaliyetin ve kurduğu platformun, serbest ve özgür ticaret hayatının ve anayasada yer alan girişim özgürlüğünün bir sonucu olduğunun kabulü gerekir."

"(…) kent ulaşımını düzenleyen yeni mevzuata ihtiyaç bulunmakta olup, bu mevzuatın oluşturulması yasa koyucuya ait bir görev olup, bir ticari faaliyet türünün mahkeme kararı ile ve genel olarak yasaklanması sonucunu doğuracak şekilde karar verilmesi hukuken mümkün değildir."

Martı'nın ABD'deki borsa otoritesi SEC'e yaptığı bildirime göre karar, platformun 5651 sayılı Kanun kapsamında bir "yer sağlayıcı" olduğu, taşımacılık yapmadığı ve reklamlarının yanıltıcı olmadığı değerlendirmesine dayanıyor.

Karar Kesin mi?

Hayır. Martı'nın SEC bildirimi de kararın kesin olmadığını yazıyor: davacılar, gerekçeli karar tebliğ edildikten sonra iki hafta içinde Yargıtay'a başvurabilir. Taksici odası tarafı da aynı noktanın altını çiziyor: "Ortada kesinleşmiş hiçbir karar yok." Son sözü Yargıtay söyleyecek.

Ama Dikkat: Sürücü Cezası Hâlâ Yürürlükte

İstinaf kararı bir ticari davada, yani taksici örgütleri ile Martı arasındaki haksız rekabet davasında verildi. Trafik kanunundaki idari cezalara dokunmuyor.

Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2. maddesi, belediyeden çalışma izni ya da ruhsatı almadan belediye sınırları içinde yolcu taşımayı yasaklıyor. 27 Şubat 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanan 7574 sayılı Kanun'la bu ihlalin cezası 5.010 TL'den 100.000 TL'ye, yani yaklaşık 20 katına çıktı.

Ölçek vermek için: İstanbul'da 10 km'lik bir gündüz taksi yolculuğu bugünkü tarifeyle 551 TL tutuyor. 100.000 TL'lik ceza, bu yolculuklardan 181 tanesine denk.

Kanun yolcuyu da tamamen dışarıda bırakmıyor; ayırıcı işareti olmayan bu araçlardan "taşımacılık hizmeti alanlara" da idari para cezası öngörüyor. Bu tutarın 2026'daki güncel karşılığını resmî bir kaynaktan doğrulayamadığımız için burada rakam vermiyoruz.

Asıl Sorun: Taksi Değil, Plaka

Yolcu seçme, taksimetre açmama, yolu uzatma: bunlar denetimle ilgili sorunlar. Bir de herkesin gözü önündeki yapısal sorun var. İstanbul'da taksi sayısı yıllarca neredeyse hiç değişmedi.

• EY Türkiye'nin Şubat 2025 tarihli "İstanbul Taksi Ekosisteminin Dönüşümü" raporuna göre İstanbul'daki taksi sayısı 2020'ye kadar 30 yılı aşkın süre sabit kaldı. 1990'dan bu yana taksi sayısı yalnızca yüzde 17 arttı; aynı dönemde nüfus iki katından fazla, turist sayısı yaklaşık 10 katına çıktı.
• İBB verisine göre İstanbul'da taksi başına 861 kişi düşüyor. Bu sayı Londra'da 413, Paris'te 378, Mexico City'de 272.
• İBB'nin yeni taksi teklifleri 2020'den itibaren UKOME'de defalarca reddedildi. Temmuz 2023'teki 3 bin taksilik teklif basına "15. ret" olarak yansıdı.
• Sayıştay'ın 2020 yılı İBB denetim raporu, 17.395 taksi plakasının "süresiz bir hak olarak" kullanıldığını ve plaka sahiplerinden "herhangi bir imtiyaz bedeli veya yıllık kira bedeli gibi bir ücret" alınmadığını tespit etti.

Kıtlık, plakayı bir yatırım aracına çevirdi. Fiyatlar 2026'da gerilese de hâlâ milyonlarla konuşuluyor. Şubat 2026'da İstanbul'da taksi plakaları, mali cihaz zorunluluğu ve vergi düzenlemesinin ardından yaklaşık 2 milyon TL değer kaybederek 10,7–11,2 milyon TL bandına indi. 24 Mart 2026'da ise ilk kez 10 milyon liranın altına, 9,9 milyon TL'ye düştü. EY raporu durumu şöyle özetliyor: "Sınırlı arz nedeniyle taksi plakaları, iyi uygulama örneklerinin aksine miras yoluyla devredilen yatırım varlıkları haline geldi."

Rekabet Kurumu da 2018'de OECD'ye sunduğu notta aynı noktaya değinmişti. Plaka sayısı sabit kaldıkça taksi kullanan halkın "olası kalite düşüşleri ve fiyat artışlarından" zarar görebileceğini yazmış, plaka sahiplerinin hükümet ve belediyeler üzerinde güçlü bir lobisi olduğunun iddia edildiğini aktarmıştı.

Hesap: Bir Plaka Kaç Taksi Yolculuğu Eder?

Hesapta üç rakam var: Mart 2026 plaka fiyatı 9.900.000 TL; İstanbul'da 10 km'lik gündüz yolculuğu 71,94 TL açılış + 10 × 47,92 TL = 551,14 TL; kısa mesafe (indi-bindi) taban ücreti 230 TL.

Günde on tane 10 km'lik yolculukla plakanın parası yaklaşık 5 yılda çıkar. Üstelik bu brüt hasılat; yakıt, bakım, vergi ve şoför payı henüz düşülmedi. Kendi rakamlarınızla denemek isterseniz Taksi Plaka Getirisi Hesaplama aracı aynı hesabı yapıyor.

Bizim yorumumuz şu: plakaya milyonlar bağlanmış bir sistemde 230 TL'lik kısa yolculuk, havalimanına gidecek bir yolcuyu kaçırma riski demek. Bu, yolcu seçmeyi haklı çıkarmaz; yolcu seçmek yine yasak. Ama sorunun neden yalnızca şoför denetimiyle çözülemediğini açıklıyor.

İBB'nin Yeni Taksileri de Uygulamayla Çalışıyor

İstanbul'a yıllar sonra eklenen yeni taksiler de uygulama tabanlı. UKOME'nin Ağustos 2024'te onayladığı 2.500 yeni taksi, "yalnızca İBB lisanslı dijital taksi çağırma uygulamalarıyla hizmet vererek yoldan yolcu alamayacak"; ödeme kredi kartı ve İstanbulkart'la alınacak. Plakalar 29 yıllığına ihaleyle veriliyor. Ekim 2026 itibarıyla 691 plaka ihale edildi, 615 araç yola çıktı. 13 Ekim'deki 10. ihalede ise 250 plakanın yalnızca 15'i satıldı.

Yani uygulamayla taksi çağırmak, artık belediyenin de benimsediği model.

Uygulamalar Yolcuya Ne Kazandırdı?

Uygulamaları savunmamızın sebebi basit: yolcunun en çok şikâyet ettiği konulara doğrudan dokunuyorlar.

• Kayıt bırakıyorlar. Şoförün adı, aracın plakası ve izlenen rota uygulamada kalıyor. Bir sorun olduğunda muhatap belli.
• Fiyatı yolculuktan önce konuşulur hâle getiriyorlar. TAG'da önerilen ücret yolculuk başlamadan görünüyor; Uber Taksi'de taksimetre işliyor ve yolculuğun dökümü uygulamada kalıyor.
• Arzı artırıyorlar. Plaka sayısının yıllarca sabit kaldığı bir şehirde TAG, aracında boş koltuğu olan sürücüyü bir yolculuk seçeneğine çeviriyor.
• Çıtayı yükseltiyorlar. 2018'deki Bakanlık raporu bile taksilerden, uygulamaların sunduğu hizmet kalitesini beklemişti.

Adil Olalım: Madalyonun Öbür Yüzü

Uygulamaları savunurken görmezden gelmememiz gereken üç nokta var.

• Plakaya birikimini, hatta kredisini bağlamış taksici esnafı var. New York'ta plaka değerleri çöktü ve şehir, bir yardım programıyla 2.042 plaka sahibine toplam 473 milyon dolarlık borç affı sağladı. Şehrin taksi komisyonu, bu çöküşün tek sebebinin uygulamalar olmadığını, ama sarı taksi yolculuklarındaki sert düşüşün gerçek bir ekonomik kayba yol açtığını kabul ediyor.
• Trafik meselesi gerçek. New York, uygulama araçlarının Manhattan'da yolcusuz dolaşmasının yarattığı tıkanıklığı azaltmak için 2019'da yeni kurallar getirdi.
• Fiyatlama denetlenmeli. Rekabet Kurumu'nun aynı notu, şirketlerin talep arttığında fiyatı yükselten "surge pricing" yöntemini müşteriler üzerindeki olumsuz etkileri gözetmeden kârlarını artırmak için kullandığını da yazıyor.

Bu yüzden bizim önerimiz açık bir paylaşımlı yolculuk mevzuatı: sürücü belgesi, sigorta, kayıt ve vergi şartları yazılı olsun; plakasını borçla almış esnafa bir geçiş planı sunulsun. İstinaf mahkemesi de aynı şeyi söylüyor: "kent ulaşımını düzenleyen yeni mevzuata ihtiyaç" var.

Yolcu Olarak Ne Yapmalısınız?

• Binmeden önce ücreti hesaplayın. İstanbul Taksi Ücreti Hesaplama aracı güncel tarifeyle çalışıyor; diğer iller için Taksi Ücreti Hesaplama sayfasına bakabilirsiniz.
• Mümkünse uygulamadan çağırın. Uber Taksi ve BiTaksi gibi uygulamalar ruhsatlı taksiyi kayıt altında getiriyor.
• Sorun yaşarsanız plakayı, saati ve yeri not edin; İstanbul'da Alo 153'e bildirin. Haklarınızın ayrıntısı Taksi Yolcusu Rehberi 2026 yazımızda.
• TAG kullanıyorsanız, kararın henüz kesinleşmediğini ve sürücü için 100.000 TL'lik cezanın yürürlükte olduğunu bilerek kullanın.

Son Söz: Yasaklamak Kolay, Düzenlemek Zor

Uber davası, bir uygulamanın taksiciyle birlikte yasal olarak çalışabildiğini gösterdi. TAG davasında istinaf, bir işi yasaklama yetkisinin yasa koyucuda olduğunu hatırlattı.

Top artık Meclis'te. Yolcunun istediği ise yıllardır aynı: çağırınca gelen, taksimetreyi açan, kısa mesafeye "kurtarmaz" demeyen bir araç. O aracın hangi uygulamadan geldiği ikinci planda.

Kaynaklar

• Karayolları Trafik Kanunu (2918), Ek Madde 2, mevzuat.gov.tr
• 7574 sayılı Kanun, Resmî Gazete, 27.02.2026, sayı 33181
• Martı Technologies, SEC Form 6-K, 26.10.2026, istinaf kararı
• Martı Technologies, SEC Form 20-F, 13.04.2026, dava süreci
• Martı TAG hizmet sayfası, marti.tech
• Martı basın bülteni, 03.09.2026, yolcu ve sürücü sayısı
• Gazete Oksijen, 23.10.2026, istinaf gerekçesi
• Cumhuriyet, 24.06.2026, ilk derece kararı
• Cumhuriyet, 22.11.2024, 2024 istinaf kararı
• NTV, 06.06.2023, Yargıtay'ın Uber kararı
• Diken, 11.03.2018, Uber sürücülerine saldırılar
• Diken, 13.03.2018, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı raporu
• Uber İstanbul taksi sayfası, uber.com
• BirGün, 07.01.2024, İBB 2023 taksi şikâyet verileri
• Bloomberg HT, 28.08.2024, taksi başına düşen kişi
• Bloomberg HT, 29.08.2024, uygulama tabanlı taksi kararı
• EY Türkiye, "İstanbul Taksi Ekosisteminin Dönüşümü", Şubat 2025
• Sözcü, 04.12.2021, Sayıştay 2020 İBB denetim raporu
• Diken, 27.07.2023, UKOME'de 15. ret
• İstiklal, 17.02.2026, plaka fiyatları
• NTV, 24.03.2026, plaka fiyatları
• Evrensel, 11.10.2026, uygulama bazlı taksi ihaleleri
• Karar, 13.10.2026, 10. ihale
• Rekabet Kurumu, "Taxi, ride-sourcing and ride-sharing services – Note by Turkey", OECD, 2018
• NYC Taxi and Limousine Commission, 2024 yıllık raporu ve 24.06.2019 tarihli açıklama